steenrode heidelibelklein koolwitje op sleedoornheideblauwtjedistelvlinder op kattenstaart
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellen in Nederland. Helpt u ook mee?

Nieuws

23 maart 2017

Gagelbier voor rupsen grote vos


grote vossen worden de laatste tien jaar weer meer gezien (foto: Kars Veling)
De grote vos was eind vorige eeuw vrijwel verdwenen uit ons land. De laatste jaren wordt hij weer vaker gezien en er zijn ook eitjes afgezet. In 2010 en 2011 zijn rupsen gevonden, maar de jaren daarna niet meer. Nu staat er een beloning van heerlijk gagelbier voor de eerste rupsenvondst in 2017.




Het verschil tussen kleine en grote vos zit hem in het aantal stippen op de voorvleugel (foto's: Kars Veling)

De grote vos overwintert, net als dagpauwoog en zijn kleine broertje kleine vos, als vlinder. Dit betekent dat ze ook vroeg in het jaar al te zien zijn. Tijdens het mooie weer van de afgelopen dagen is de soort al weer gemeld. Het (vroege) voorjaar is de beste tijd om de vlinder te vinden. De meeste vlinders zijn de afgelopen tien jaar gezien in de eerste 20 dagen van april. Ook kleine vos is volop te zien nu en daarmee kan grote vos zeker verward worden. De grote vos is inderdaad wat groter, maar dat is niet altijd evengoed te zien. Ook de iets lichtere kleur oranje geven een aanwijzing, maar het belangrijkste en doorslaggevende kenmerk zijn de vier vlekken die bij grote vos als een atoomteken op de voorvleugel te zien zijn. Bij de kliene vos zitten op die plek maar 3 vlekken.
 

Waarnemingen grote vos vanaf 2006 (oranje) en in 2016 (rood). In de grafiek het aantal kilometerhokken per jaar waar grote vossen zijn gemeld (bron: NDFF).

De grote vos is de afgelopen 10 jaar regelmatig gezien. Vooral in 2011 en 2012 waren er erg veel waarnemingen in ons land. Het ging jaarlijks om honderden meldingen, maar er waren een paar grote vossen die wel door 40 of 50 verschillende waarnemers zijn doorgegeven. Daarom is het beter om te kijken naar het aantal locaties waar de grote vos is gezien en dan blijken in 2011 en 2012 er op bijna 100 plekken de vlinder is gezien. De laatste 2 jaar zijn er veel minder waarnemingen. Dit voorjaar is de eerste ook al gemeld en we zijn benieuwd hoeveel er nu zullen worden gezien.
 

Rupsen van grote vos zitten op diverse loofbomen, maar iep is favoriet (foto: Kars Veling)

Onderzijde grote vos (foto: Kars Veling)
Er zijn heel wat plekken waar in 2, 3 of meer jaren grote vossen zijn gezien. Het is uiterst waarschijnlijk dat de soort zich daar voortplant, bijvoorbeeld bij Dishoek in Zeeland. Ook in de regio Nijmegen en in Zuid Limburg lijkt voortplanting vrijwel zeker. In 2010 werden op de Oirschotse heide 8 rupsen van grote vos gevonden en ook in de Noordoostpolder is er een gemeld uit 2011. Het is te hopen dat er dit jaar meer waarnemingen komen die op voortplanting duiden, zoals meerdere vlinders bijeen op een plek, ei-afzet of de vondst van rupsen. Voor de eerste gedocumenteerde rupsenvondst dit jaar staat een doos heerlijke Gageleer klaar. De rupsen, die van eind april tot in juli te vinden zijn, leven op diverse loofbomen waaronder zoete kers en wilg, maar iep is het meest geliefd. De volgende vlinders vliegen weer in de zomer met een piek eind juli en augustus. De vlinders zijn in de zomer veel minder opvallend en daarom is het goed om de komende weken op zoek te gaan naar deze bijzondere soort.
 
Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »

Ook op de hoogte blijven van het nieuws van De Vlinderstichting?
Word dan lid van de nieuwsbrief!


Of abonneer je op onze RSS-feed.


| |
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen