WeidebeekjufferElzenuilMoerasparelmoervlinderBoomblauwtje
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellen in Nederland. Helpt u ook mee?

Lezingen op de landelijke dag 2017



 


Vlinders en klimaatverandering: risico’s en kansen

Michiel Wallis de Vries: 'Het wordt nog een hele opgave om Nederland ook voor de vlinders klimaatbestendig te maken'
Michiel Wallis de Vries

Bij vlinders en klimaatopwarming is vaak de eerste reactie: mooi, de vlinders vliegen eerder in het voorjaar! Maar worden het er ook meer – of juist minder? Het laatste, lijkt het, maar er zijn grote verschillen tussen soorten. Gek genoeg lijken de warmteminnende soorten het zelfs slechter te doen dan de koudeminnende. Dat komt voor een belangrijk deel doordat veel van de warmteminnende soorten afhankelijk zijn van de open en bloemrijke vegetatie van schrale milieus – en die staan zwaar onder druk. En vlak de effecten van zomerdroogte en extreme neerslag niet uit. Het wordt nog een hele opgave om Nederland ook voor vlinders klimaatbestendig te maken. Maar de terugkeer van de veldparelmoervlinder op voormalige landbouwgronden in Limburg en Brabant laat zien dat er wel mogelijkheden zijn!
 

Dagvlinders in Drenthe

Wilfred Alblas: 'Vlinders in Drenthe' laat zien hoeveel er nog te genieten is van vlinders in Drenthe. Een omreis waard!'
Wilfred Alblas

Wilfred Alblas presenteerde tijdens de landelijke vlinderdag de pas verschenen nieuwe vlinderatlas van Drenthe. Een prachtig boek, de 20 euro meer dan waard vonden de bezoekers: al snel waren alle aanwezige exemplaren uitverkocht! Vlinders in Drenthe bevat het mooiste foto-materiaal van De Drentse dagvlinders, inclusief eitjes, rupsen en poppen. De recente verspreiding van 50 soorten wordt in het boek op kilometerhok-niveau getoond. Daarbij zijn de verschillen met de verspreiding tijdens de vorige atlasperiode gelijk zichtbaar. Wilfred liet zien hoe het vooral de algemene soorten zijn die in Drenthe toenemen, terwijl typisch Drentse soorten als heivlinder, gentiaanblauwtje en kommavlinder afnemen. Drenthe gaat dus ook wat vlinders betreft steeds meer op de rest van Nederland lijken.... Toch laat Vlinders in Drenthe 2007-2015 vooral zien hoeveel er nog te genieten is in Drenthe. Een omreis waard!
 

De Vlinderstichting online

Ineke Radstaat: 'Ik beloof u dat de nieuwe website 15 april online is!'
Ineke Radstaat

Als organisatie moet je anno 2017 goed vindbaar zijn op het internet. De Vlinderstichting heeft 3 verschillende websites met daarop heel veel informatie: vlinderstichting.nl, vlindernet.nl en libellennet.nl. Deze websites zijn inmiddels bijna 10 jaar oud en daarmee aan vervanging toe. In plaats van drie aparte websites, zullen de websites met elkaar worden geïntegreerd voor nog betere vindbaarheid. En natuurlijk wordt er gezorgd dat ze ook via tablets of smartphones goed leesbaar zijn. Op 15 april kunt u de eerste versie online bewonderen.
 

Vlinders in zwaar weer

Marc Herremans: 'De langzame opwarming zorgt bij soorten met meerdere generaties voor het verlengen van de vliegperiodes'.
Marc Herremans

Klimaatverandering zorgt in onze regio’s voor drie opvallende wijzigingen in het weer: (1) langzame opwarming, die trouwens al decennia bezig is, (2) langere periodes met aanhoudend uitzonderlijk weer (“koppiger weer”) en (3) verhoogd risico op weersextremen zoals hevige onweders of zware stormen.
De langzame opwarming zorgt bij soorten met meerdere generaties voor het verlengen van de vliegperiodes, zowel vroeger als later, waarbij meerdere soorten een (gedeeltelijke) bijkomende generatie produceren: bv. bruin blauwtje, landkaartje, kleine ijsvogelvlinder. In 2016 was er bij de dagpauwoog zelfs een nooit eerder geziene, echte tweede generatie tijdens een hittegolf begin september. Argusvlinder kan switchen tussen twee generaties (zoals na het koude voorjaar 2013) en drie generaties (zoals na het warme voorjaar 2014), maar het risico bestaat dat die derde generatie niet altijd nog veel nieuwe rupsen oplevert en dus eerder negatief zou kunnen zijn. Bij andere soorten vormen grotere of bijkomende zomergeneraties net wel de sleutel om zich sterk uit te kunnen breiden zoals bij het bruin blauwtje.
Wat koppig weer betreft was 2016 echt een uitschieter, met een record natte eerste helft en een compleet verzopen maand juni. In de gebieden waar nog gentiaanblauwtjes voorkomen in Vlaanderen viel zelfs 2-3.5x de normale hoeveelheid neerslag, wat het behoud van deze gevoelige soort er zeker niet makkelijker op maakte !
Ook extreem weer kan een bijzondere impact hebben op vlinders: de vernietigende hagelbuien van 7-9 juni 2014 vaagden in één klap zo’n driekwart van alle vlinders weg.
 

Nachtvlinderen met hamer en beitel

Ruben Meert

Tegenwoordig wordt al vrij intensief gekeken naar bladmineerders. Het gaat in dit geval om rupsen die in bladeren leven en daarbij een herkenbaar vraatspoor achterlaten. Maar er is nog zoveel meer: ook in bloemen, knoppen, vruchten, zaden, wortels, stengels, twijgen, schors en paddenstoelen zijn rupsen aan te treffen.
Dankzij speuracties werden de afgelopen jaren al verschillende soorten herontdekt in België of nieuw vastgesteld in bepaalde provincies. Dat moet in Nederland ook kunnen. Met een vlindernetje komt u er helaas niet meer. Voor dit werk zijn een snoeischaar, beitel en hamer onontbeerlijk.
Enkele soorten die op die manier als rups te vinden zijn tussen november en april: dwergvedermot, geelkopmot en klinknagelmot.
 

| |

Laatste wijziging: 9 maart 2017
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen