Profielwerkstuk of praktische opdracht

Mag ’t ietsje minder? (vroeg de vlinder)
Op deze pagina vind je onderzoeksideeën voor profielwerkstukken en praktische opdrachten havo/vwo over klimaatverandering, de oorzaken en de effecten daarvan op vlinders en libellen.

Klimaatverandering en vlinders Natuurlijke (?) selectie in de vlinderwereld
Het is inmiddels algemeen bekend: het klimaat verandert. Is die verandering nou goed voor de vlinders? Uit de gegevens van De Vlinderstichting blijkt dat met name enkele bedreigde soorten het, onder meer door klimaatverandering, steeds moeilijker krijgen. Klimaatverandering is voor een groot deel het gevolg van het menselijk handelen. Met de onderzoeksideeën op deze website kun je ontdekken wat de gevolgen zijn van onze huidige consumptie en productie voor de vlinders en libellen in Nederland. En hoe jij zelf kunt bijdragen aan het tegengaan van de nadelige effecten daarvan.

• Profiel en vak
• Stappenplan

Profiel en vak

Profiel
Natuur en gezondheid

Vak
Biologie

Stappenplan

Aan de hand van onderstaand globaal stappenplan kun je onderzoek doen naar de relatie tussen klimaatverandering en vlinders/libellen.

1. Oriënteer je op het onderwerp klimaatverandering;
2. Kies een onderzoeksonderwerp over vlinders of libellen;
3. Bedenk hoe je de vlinders en libellen een handje kunt helpen;
4. Presenteer de resultaten;
5. Stuur je ervaringen, opmerkingen en resultaten aan De Vlinderstichting.

Bekijk ook eens het schematische stappenplan.

Stap 1. Oriënteer je op het onderwerp klimaatverandering
Informatie over klimaatverandering kun je op deze site vinden in de volgende bijlagen:

• Klimaatverandering, wat is dat?
• Klimaatverandering, wat kunnen we daar tegen doen?
• Zelf aan de slag tegen klimaatverandering?
  Daar vind je links naar meer informatie over bijvoorbeeld de effecten van klimaatverandering in Nederland.

Stap 2. Kies een onderzoeksonderwerp over vlinders of libellen
De onderzoeksonderwerpen zijn ingedeeld in vijf thema’s:
Thema 1: Macro,- meso- en microklimaat
Onderzoeksideeën gericht op de directe effecten van het lokale klimaat op het voorkomen van rupsen en vlinders in Nederland.
Thema 2: Vlinders: verschijnen of verdwijnen?
Door klimaatverandering rukken sommige soorten naar het noorden op, terwijl andere soorten het juist ‘te heet onder de voeten krijgen’ en plaatselijk uitsterven.
Thema 3: Vlindertrek
Sommige soorten vlinders kunnen erg goed vliegen en kunnen duizenden kilometers afleggen. De atalanta kan hier niet overwinteren en komt jaarlijks uit Spanje naar ons land. Maar is dat nog wel nodig, nu het hier zoveel warmer wordt?
Thema 4: Voortplanting
Timing is heel belangrijk in de natuur. Wanneer een rups te vroeg of te laat uit zijn eitje komt, is er wellicht voor hem niets te eten. Wat is het effect hierop van klimaatverandering?
Thema 5: Libellen: verschijnen of verdwijnen?
Ook bij libellen zijn de veranderingen in de verspreiding gedeeltelijk te relateren aan klimaatverandering.

Kies het onderwerp dat je het meest aanspreekt en kies vervolgens een van de bijbehorende onderzoeksideeën om uit te werken.

Stap 3. Bedenk hoe je de vlinders en libellen een handje kunt helpen
Het lijkt er soms op dat de klimaatverandering voor de vlinders en libellen positief uitvalt. Toch zullen waarschijnlijk voor veel van hen de effecten op lange termijn nadelig zijn. Ontdek wat jouw eigen invloed is (of die van jouw school) op het klimaat en stel een plan op om een bijdrage te leveren aan het tegengaan van klimaatverandering. De bijlage Zelf aan de slag tegen klimaatverandering? kan je daarbij helpen.

Stap 4. Presenteer de resultaten
Bedenk tenslotte een creatieve manier om je resultaten te presenteren. Hierbij kun je denken aan bijvoorbeeld een website, een poster, een PowerPoint presentatie of een korte film.

Presenteer de aanleiding van je onderzoek (klimaatverandering, oorzaken en gevolgen), je onderzoek zelf (wat voor gevolgen heeft klimaatverandering op vlinders/libellen) en aanbevelingen (wat ga ik zelf doen tegen klimaatverandering, wat kan de school doen, etc.).

Stap 5. Stuur je ervaringen, opmerkingen en resultaten aan De Vlinderstichting
De onderzoeksideeën die nu op deze site staan, zijn samengesteld door De Vlinderstichting en Milieudefensie. Wij ontvangen graag van leerlingen en/of docenten ervaringen, opmerkingen, verbeteringen voor de onderzoeksideeën en de achtergrondinformatie. Zo kunnen we ons aanbod nog beter afstemmen op de wensen van de gebruikers: jullie dus! Wij stellen het zeer op prijs wanneer je de moeite wilt nemen ons je opmerkingen door te geven. En natuurlijk zijn we erg benieuwd naar de resultaten van je onderzoek!

Stuur het je reacties en/of een verslag van je onderzoek naar:
of naar
De Vlinderstichting, Postbus 506, 6700 AM Wageningen.

Bekijk ook eens het schematische stappenplan.

Meer informatie
Wil je meer weten over vlinders of libellen? Kijk dan ook eens op andere pagina's van De Vlinderstichting.