koninginnepagenachtpauwoogkleine vuurvlindervijfvlek-sint-jansvlinder
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellen in Nederland. Helpt u ook mee?

Veelgestelde vragen over vlinders

Wat is de grootste vlinder van Nederland? Hoe lang leven vlinders eigenlijk? En wordt iedere rups ook echt een vlinder? Hier vindt u antwoorden op al uw vlindervragen.

Staat uw vraag er niet tussen? Neem dan contact op met De Vlinderstichting.
 


Wat doet De Vlinderstichting?

De Vlinderstichting maakt zich sterk voor het behoud en herstel van vlinders en libellen in Nederland en Europa. Dat is belangrijk, want veel bedreigde vlinder- en libellensoorten in kleine leefgebiedjes balanceren op de rand van uitsterven.
Lees meer over het werk van De Vlinderstichting
 

Hoe kan ik de vlinders helpen?

Steun het werk van De Vlinderstichting met een bijdrage. Het is ook mogelijk om een vlinder te adopteren.
Of ga zelf aan de slag; je kan de vlinders helpen door je tuin vlindervriendelijk te maken.
 

Hoe krijg ik meer vlinders in mijn tuin?

Vlinders hebben een aantal basisbehoeften. Met een paar simpele aanpassingen kunt u uw tuin aantrekkelijker maken voor vlinders. Bekijk deze pagina en lees er alles over.
 

Wat is het verschil tussen dagvlinders en nachtvlinders?

Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders vliegen overdag en nachtvlinders 's nachts. Maar dat is niet helemaal waar, want er zijn ook nachtvlinders die overdag vliegen.

Je kunt het zien aan de manier waarop ze hun vleugels vouwen en aan het knopje op hun voelsprieten. Bij dagvlinders eindigen de voelsprieten altijd in een knopje en staan de vleugels meestal omhoog als de vlinder in rust is, vlak tegen elkaar aan geklapt. Bij nachtvlinders eindigen de voelsprieten nooit in een knopje en liggen de vleugels meestal plat over het lijf gevouwen als de vlinder in rust is.
 

Wat eet een vlinder?

Spaanse vlag.
De meeste vlinders eten van de nectar die in bloemen zit. In nectar zit een heleboel energie, die vlinders nodig hebben om te kunnen vliegen en eitjes te leggen.

Er zijn ook vlindersoorten die de voorkeur geven aan rottend fruit, bijvoorbeeld de atalanta (algemeen in Nederland) en de rouwmantel (zeldzaam in Nederland).

Weerschijnvlinders houden van zweet van mensen en dieren. Deze vlinders kunnen dus nog wel eens op je arm gaan zitten.
 

Wat eet een rups?

Rupsen zijn erg kieskeurig. Vaak lusten ze maar één soort plant!

De meeste vlinders leggen hun eitjes dan ook op planten die later door de rups gegeten zullen worden. Deze planten noemen we de waardplanten van de vlinder. Meestal zijn dit wilde plantensoorten. Iedere soort heeft zo zijn eigen voorkeur. Zo eten de rupsen van de kleine vos, dagpauwoog, landkaartje en atalanta alleen brandnetel.

Andere rupsen eten alleen planten uit één familie, zoals de rupsen van de kleine vuurvlinder, die verschillende soorten zuring eten.

Ook zijn er rupsen die niet erg kieskeurig zijn: de rupsen van het bruin zandoogje eten bijvoorbeeld vrijwel alle soorten grassen. De rupsen van het groot en klein koolwitje leven van koolplanten. Het boomblauwtje heeft weer een andere smaak: de rupsen houden van klimop, heide en hulst.
 

Hoe oud kan een vlinder worden?

Citroenvlinder.
Hoe oud een vlinder wordt, is heel verschillend. De citroenvlinder kan meer dan een jaar oud worden (als vlinder). Dat komt omdat de citroenvlinder ook in de winter vlinder is, en geen eitje, rups of pop.

De meeste vlinders worden veel minder oud, ongeveer twee tot drie weken.
 

Hoe lang duurt het voor een pop in een vlinder verandert?

Dat is heel verschillend, want er zijn een heleboel verschillende soorten vlinders. Soms kan het zelfs bij één soort verschillen zoals bij het groot koolwitje. In de zomer duurt het iets meer dan een week tot het koolwitje uit de pop kruipt. Maar in de winter overwintert hij als pop, en dan duurt het veel langer, wel 160 tot 330 dagen.
 

Hoe groot is de grootste vlinder ter wereld?

De grootste vlinder is de atlasvlinder. Deze vlinder leeft in Zuidoost-Azië en heeft een spanwijdte van 25-30 cm.
 

Hoeveel eitjes legt een vlinder?

Vlindereitjes.
Het aantal eitjes verschilt heel sterk per soort. De ene soort legt maar weinig eitjes, bijvoorbeeld 60, terwijl het groot koolwitje er wel 1000 kan leggen!

Vlinders leggen hun eitjes ook allemaal op een andere manier. Koolwitjes bijvoorbeeld, leggen de eitjes in een groepje bij elkaar. Maar zandoogjes leggen maar één eitje per blad. Landkaartjes maken een mooi stapeltje aan de onderkant van een blaadje.

Vlindereitjes zijn erg klein, dus je zult ze niet vaak zien.
 

Hoeveel soorten vlinders zijn er in Nederland?

In Nederland leven ongeveer 2000 soorten vlinders, maar dat zijn niet allemaal dagvlinders. Een groot deel daarvan zijn nachtvlinders of micro-vlinders (heel kleine vlindertjes).

Er leven nu nog 53 soorten dagvlinders in ons land. Er zijn er al 17 verdwenen uit Nederland. Dat komt bijvoorbeeld doordat hun leefgebieden aangetast zijn. De Vlinderstichting wil voorkomen dat er nog meer vlinders verdwijnen en zet zich in voor het behoud van vlinders in Nederland.
 

Wat is de grootste vlinder van Nederland?

Nachtpauwoog.
De grootste dagvlinder van Nederland is de koninginnenpage. Hij kan 8 tot 10 cm groot worden.

De grootste nachtvlinder in Nederland is de nachtpauwoog, die wel 10 tot 15 cm kan worden.
 

Wat is de zeldzaamste vlinder in Nederland?

Grote ijsvogelvlinder.
De zeldzaamste vlinder in Nederland is de grote ijsvogelvlinder. Hij komt nog maar op één plekje in Nederland voor, op Terschelling en zelfs daar misschien verdwenen. Het zou heel jammer zijn als hij niet meer bij ons zou rondvliegen.
 

Hoe zien de vleugels van een vlinder eruit?

Detail van een vlindervleugel.
Als je de vleugels van vlinders van dichtbij bekijkt, bijvoorbeeld door een vergrootglas of een microscoop, dan zie je allemaal kleine schubjes, net als bij vissen.

Die schubjes hebben een bepaalde kleur, bijvoorbeeld rood of geel. Daardoor heeft een vlinder kleuren. Soms zie je een vlinder vliegen die minder kleurig is en er een beetje versleten uit ziet. Dan heeft de vlinder al een hele tijd gevlogen en is hij een deel van de schubjes kwijt.
 

Waar blijven vlinders in de winter?

Distelvlinder.
Dat verschilt per vlindersoort. Voor sommige vlinders is het te koud in Nederland in de winter. Deze vlinders komen in de zomer naar Nederland en vliegen in de herfst terug naar een warm land. De atalanta en de distelvlinder doen dit en kunnen dus erg ver vliegen. Dat noemen we 'trekvlinders'.

Maar niet alle vlinders gaan in de winter weg. Sommige vlinders kruipen weg in een beschut hoekje, zoals in een schuur of in een holle boom om de winter te overleven. Ze houden eigenlijk een soort winterslaap en komen in de lente weer te voorschijn. Dat doen de citroenvlinder, de dagpauwoog en de kleine vos bijvoorbeeld. Vooral de citroenvlinder is een taaie, want die gaat gewoon ergens aan een blad of een takje hangen. Zelfs als het gaat vriezen gaat hij niet dood!

Ook zijn er een heleboel soorten die niet als vlinder maar als eitje, rups of pop de winter doorbrengen.

Een voorbeeld van vlinders die als eitje overwinteren is de familie van de dikkopjes. Het vrouwtje legt de eitjes in de stengels van grassen.

Als rups overwinteren bijvoorbeeld het oranje zandoogje en het koevinkje.

De koolwitjes bijvoorbeeld, overwinteren als pop.
 

Waarom hebben vlinders kleuren?

Rups van de sint-jacobsvlinder.
Er zijn verschillende redenen waarom vlinders kleuren hebben. De kleuren kunnen een waarschuwing zijn voor vlinder-etende dieren om aan te geven dat ze giftig zijn. De sint-jacobsvlinder is hier een voorbeeld van. De rups van deze nachtvlinder is geel-zwart gestreept en de vlinder zwart met fel rood om duidelijk te maken dat hij giftig is.

Er zijn ook vlinders die met hun kleuren andere dieren laten schrikken. De dagpauwoog bijvoorbeeld heeft ogen op de vleugels. Als een vogel zo'n vlinder wil opeten, dan opent de dagpauwoog zijn vleugels. De vogel ziet de ogen en schrikt daarvan waardoor de vlinder snel weg kan vliegen.

Andere kleuren geven de vlinder camouflage, zodat hij tegen een bepaalde achtergrond niet meer zichtbaar is. Dikkopjes zijn bijvoorbeeld bruin, zodat je ze bijna niet ziet in het hoge gras.
 

Waarom houden vlinders van de zon?

Atalanta.
Een vlinder heeft de warmte van de zon nodig, want het is een koudbloedig dier. Net als alle andere insecten zijn vlinders koudbloedige dieren. Dit betekent dat ze niet, zoals wij, altijd 37 graden zijn. Hun temperatuur is afhankelijk van de temperatuur van de omgeving. Ze hebben de warmte van de zon nodig om te kunnen vliegen. Pas als het warm is, worden ze actief.

Dagvlinders kunnen pas vliegen als hun lichaamstemperatuur tenminste 20 graden is, maar 30 graden is beter. Op een zonnige warme dag is dat geen probleem: door met zijn vleugels wijduit te gaan zitten, vangt de vlinder zoveel mogelijk zonnewarmte op. Als hij warm genoeg is, sluit hij zijn vleugels weer of gaat een eindje vliegen.

Vooral op beschutte plekjes kan het lekker warm worden. Daarom kun je vlinders vaak vinden in de beschutting van struiken, heggen, houtwallen of bosranden. Maar op koude, bewolkte dagen houden ze zich schuil.
 

Waarom zijn er nog maar zo weinig vlinders?

In Nederland wonen een heleboel mensen dicht op elkaar. Daardoor is er niet zo veel plek voor natuur en dus ook niet voor vlinders. Ook zijn veel plekken waar vroeger vlinders leefden nu niet meer geschikt voor ze.

Vlinders hebben naast bloemen om nectar uit te kunnen drinken ook planten nodig om de eitjes op af te zetten. De rupsjes leven van bepaalde planten. Als die planten er niet meer zijn of de plek waar de vlinders voorkwamen is niet meer geschikt, dan kan de vlinder op dat stukje niet meer leven.

Op die manier zijn al een aantal soorten dagvlinders uit Nederland verdwenen. Gelukkig zijn er steeds meer mensen die van vlinders houden en ze willen beschermen. De Vlinderstichting wil voorkomen dat er nog meer vlinders verdwijnen uit Nederland en wil dat er meer plekjes komen waar vlinders kunnen leven.
 

Wat is het nut van vlinders?

Oranjetipje.
Vlinders bestuiven bloemen als ze de bloemen bezoeken om nectar te zuigen. Verder eten heel wat andere dieren rupsen, poppen en vlinders, waardoor ze hun nut hebben als voedsel voor die dieren.

Voor de mens zijn vlinders nuttig omdat ze iets zeggen over de plek waar ze voorkomen. Sommige soorten zijn heel gevoelig voor veranderingen in de omgeving waar ze leven. Als een soort op een bepaalde plek voorkomt, dan kan dat een teken zijn dat het daar goed gaat met de natuur. Andersom kan het verdwijnen van een soort aangeven dat het niet goed gaat met de natuur. Ook zijn de rupsen gebonden aan bepaalde planten als voedselplant, zodat het voorkomen van een soort vlinder ook iets zegt over het voorkomen van een plant.
En vlinders zijn natuurlijk erg mooi!
 

| |

Laatste wijziging: 27 maart 2016
In Nederland komen ruim 50 dagvlinders voor. En er zijn ongeveer 700 soorten nachtvlinders.
De antennen van dagvlinders eindingen altijd in een knopje; die van nachtvlinders nooit.
Nachtvlinders, zoals hier het groot avondrood, rusten meestal overdag. Dan kunt u ze tegenkomen in de tuin.
Sommige vlinders, zoals de atalanta, houden van rottend fruit.
Planten met veel nectar, hier een distelvlinder op koninginnenkruid, trekken vlinders aan.
Rupsen van de dagpauwoog lusten alleen maar brandnetel.
Het oranjetipje overwintert als pop en dat duurt ongeveer tien maanden.
De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen