Nieuwsbericht

Kolibrievlinders overwinteren in Nederland

woensdag 20 februari 2019

De afgelopen weken kreeg De Vlinderstichting verschillende meldingen van kolibrievlinders. En dat is erg bijzonder, want normaal gesproken zijn deze vlinders nu niet hier. Ze overwinteren in Zuid-Europa en komen pas in het voorjaar naar Nederland. Dat lijkt nu te veranderen; er zijn steeds meer kolibrievlinders die het erop wagen en proberen hier te overwinteren.

De kolibrievlinder is gemakkelijk te herkennen als hij stil hangt voor een bloem.

2018 was een erg goed jaar voor de kolibrievlinder. Er werden duizenden exemplaren gezien, terwijl het er normaal maar een paar honderd zijn. In november kwamen er nog steeds meldingen binnen van kolibrievlinders. Ze werden gezien in schuurtjes en andere plekken die lijken op de overwinteringsplekken in Zuid-Europa. Een fenomeen dat we nog niet eerder zagen!

Overal gezien

Gerrit Stronks uit Aalten meldde ons afgelopen weekend: “Op 18 februari zat ik samen met echtgenote buiten in de tuin toen er opeens een kolibrievlinder voor onze neus verscheen. Hij  bezocht in een sneltreinvaart enkele van de vele krokussen die wij in de tuin hebben. Vlug naar binnen om een fototoestel te halen maar hij was al weer verdwenen.”

Ook uit andere plaatsen in het land kwamen meldingen van verbaasde waarnemers. Best een bijzonder fenomeen, vooral als je bedenkt dat deze vlinder 15 jaar geleden nauwelijks in Nederland voorkwam...

Kunnen kolibrievlinders hier overleven?

Meldingen van de kolibrievlinder in 2019. Overal in het land worden meldingen gedaan (Bron: NDFF/De Vlinderstichting)

Als het een zachte winter wordt, kunnen kolibrievlinders ook hier overleven. Een beetje vorst kunnen ze wel hebben, maar mochten er nachten komen dat het kwik tot een graad of tien onder nul komt, dan zullen ze dat waarschijnlijk niet overleven. Het blijft dus afwachten of de kolibrievlinders het zullen overleven.

 

Geef je waarnemingen door!

Zelf een kolibrievlinder gezien? Geef je waarneming dan door! Alle waarnemingen via Telmee, Waarneming.nl en Jaarrond Tuintelling komen vanzelf bij De Vlinderstichting terecht.

Kolibrievlinders zijn razendsnel: zo zijn ze er en zo zijn ze weer weg... toch lukte het Lucas van Vliet om hem vast te leggen. In februari 2019 filmde ze er eentje op haar balkon, snoepend van nectar uit winterviolen.

Van zeldzaam naar talrijk

De kolibrievlinder is relatief nieuw voor Nederland Als we in de archieven duiken zien we dat 1947 een topjaar was: toen werden meer dan 2000 waarnemingen opgestuurd (ja, dat ging nog gewoon per post). Maar in de meeste jaren waren dat er hoogstens enkele tientallen.

Steeds meer kolibrievlinders

Keerpunt was het hele warme en droge jaar 2003, toen veel kolibrievlinders ons land bezochten. Vanaf dat jaar zien we dat er jaarlijks duidelijk meer kolibrievlinders aanwezig zijn. De aantallen fluctueren van zo’n 400 waarnemingen in slechte jaren, tot 6500 in topjaren zoals 2015. In 2018 werden er bijna 7000 kolibrievlinders gemeld.

Waarom zijn er zoveel?

Er worden in verhouding veel meer waarnemingen doorgegeven dan vroeger, maar de toename is daar slechts voor een deel door te verklaren. Een andere verklaring is het stijgen van de temperatuur: kolibrievlinders houden van warmte en hebben geen last van droogte. De warme droge zomers van 2003 en 2018 hebben ongetwijfeld bijgedragen aan de hoge aantallen in Nederland.

Help vlinders in het voorjaar

Voor vlinders die nu al wakker worden, is er nog maar weinig voedsel. Help ze door planten in je tuin (of op je balkon te zetten die vroeg in het jaar bloeien! Denk bijvoorbeeld aan winterheide of winterviolen, sneeuwbal (Viburnum) of toverhazelaar. Foto: kolibrievlinder op narcis (Tessa Slingerland)

Meer voorjaarsbloeiers voor vlinders

Kolibrievlinder overwinterend waarnemingen winter