Veelgestelde vragen

Vlinder gezien maar je weet niet welke?

Heb je een vlinder gezien, maar je komt er met behulp van de families niet achter welke vlinder? Ga dan naar ons vlinderzoeksysteem, voorlopig nog even op de oude Vlindernet site. (foto: Hans Huisman)

Ga naar het vlinderzoeksysteem op vlindernet

Rups gezien?

Heb je of rups gezien en kan je hem in deze site niet vinden? Ga naar het rupsenzoeksysteem, tijdelijk nog even op de oude website. (foto: Bert van Rijsewijk)

Ga naar het rupsenzoeksysteem

Wat is het verschil tussen dagvlinders en nachtvlinders?

Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders vliegen overdag en nachtvlinders 's nachts. Maar dat is niet helemaal waar, want er zijn ook nachtvlinders die overdag vliegen. Je kunt het zien aan de manier waarop ze hun vleugels vouwen en aan het knopje op hun voelsprieten. 

Lees meer over de verschillen tussen dagvlinders en nachtvlinders

Wat eet een vlinder?

De meeste vlinders eten van de nectar die in bloemen zit. In nectar zit een heleboel energie, die vlinders nodig hebben om te kunnen vliegen en eitjes te leggen. Er zijn ook vlindersoorten die de voorkeur geven aan rottend fruit, bijvoorbeeld de atalanta (algemeen in Nederland) en de rouwmantel (zeldzaam in Nederland). Weerschijnvlinders houden van zweet van mensen en dieren. Deze vlinders kunnen dus nog wel eens op je arm gaan zitten.

Lees meer over voedsel voor vlinders

Wat eet een rups?

Rupsen zijn erg kieskeurig. Vaak lusten ze maar één soort plant! De meeste vlinders leggen hun eitjes dan ook op planten die later door de rups gegeten zullen worden. Deze planten noemen we de waardplanten van de vlinder. Meestal zijn dit wilde plantensoorten.

Lees meer over voedsel voor rupsen

Hoe oud kan een vlinder worden?

Hoe oud een vlinder wordt, is heel verschillend. De citroenvlinder kan meer dan een jaar oud worden (als vlinder). Dat komt omdat de citroenvlinder ook in de winter vlinder is, en geen eitje, rups of pop. De meeste vlinders worden veel minder oud, ongeveer twee tot drie weken.

Hoe lang duurt het voor een pop in een vlinder verandert?

Dat is heel verschillend, want er zijn een heleboel verschillende soorten vlinders. Soms kan het zelfs bij één soort verschillen zoals bij het groot koolwitje. In de zomer duurt het iets meer dan een week tot het koolwitje uit de pop kruipt. Maar in de winter overwintert hij als pop, en dan duurt het veel langer, wel 160 tot 330 dagen.

Lees meer over de levenscyclus van vlinders

Hoe groot is de grootste vlinder ter wereld?

De grootste vlinder is de atlasvlinder. Deze vlinder leeft in Zuidoost-Azië en heeft een spanwijdte van 25-30 cm.

Hoeveel eitjes legt een vlinder?

Het aantal eitjes verschilt heel sterk per soort. De ene soort legt maar weinig eitjes, bijvoorbeeld 60, terwijl het groot koolwitje er wel 1000 kan leggen! Vlindereitjes zijn erg klein, dus je zult ze niet vaak zien.

Vlinders leggen hun eitjes ook allemaal op een andere manier. Het oranjetipje legt maar 1 eitje per plant, de dagpauwoog legt tot wel 300 eitjes bij elkaar en het landkaartje stapelt de eitjes op. Er zijn ook soorten waarvan de vrouwtjes de eieren rondstrooien; de rupsen moeten dan zelf op zoek gaan naar de geschikte waardplant. Meestal zijn dit polyfage soorten: rupsen die van verschillende soorten platen leven.

Lees meer over vlindereitjes

Hoeveel soorten vlinders zijn er in Nederland?

In Nederland leven meer dan 2400 soorten vlinders, maar dat zijn niet allemaal dagvlinders. Een groot deel daarvan zijn nachtvlinders of micro-vlinders (heel kleine vlindertjes). Er leven nu nog 53 soorten dagvlinders in ons land. Er zijn er al 17 verdwenen uit Nederland. Dat komt bijvoorbeeld doordat hun leefgebieden aangetast zijn. De Vlinderstichting wil voorkomen dat er nog meer vlinders verdwijnen en zet zich in voor het behoud van vlinders in Nederland

Lees meer over vlinders

Wat is de grootste vlinder van Nederland?

De grootste dagvlinder van Nederland is de koninginnenpage. Hij kan 8 tot 10 cm groot worden.

De grootste nachtvlinder in Nederland is de nachtpauwoog, die wel 10 tot 15 cm kan worden.

Bekijk alle vlinders

Hoe kan ik de vlinders helpen?

Word donateur van De Vlinderstichting; dankzij onze donateurs kunnen wij vlinders nog beter beschermen!Of ga zelf aan de slag; je kan de vlinders helpen door je tuin vlindervriendelijk te maken.

Help de vlinders

Wat is de zeldzaamste vlinder in Nederland?

De zeldzaamste vlinder in Nederland is de grote ijsvogelvlinder. Hij komt nog maar op één plekje in Nederland voor, op Terschelling en zelfs daar misschien verdwenen. Het zou heel jammer zijn als hij niet meer bij ons zou rondvliegen.

Bekijk alle vlinders

Hoe zien de vleugels van een vlinder eruit?

Vlinders behoren binnen de orde Insecten tot de Lepidoptera. De letterlijke vertaling is ‘schubvleugeligen’. 

Als je de vleugels van vlinders van dichtbij bekijkt, bijvoorbeeld door een vergrootglas of een microscoop, dan zie je allemaal kleine schubjes, net als bij vissen. Die schubjes hebben een bepaalde kleur, bijvoorbeeld rood of geel. Dat komt omdat ze op verschillende wijze licht absorberen. Zo krijgen ze de voor ons zichtbare kleuren en tekening. Soms zie je een vlinder vliegen die minder kleurig is en er een beetje versleten uit ziet. Dan heeft de vlinder al een hele tijd gevlogen en is hij een deel van de schubjes kwijt.

Hoe krijg ik meer vlinders in mijn tuin?

Vlinders naar de tuin lokken is helemaal niet moeilijk, als je maar kijkt door vlinderogen. Je tuin kan veel meer zijn dan een ‘kroeg’ voor vlinders: met een paar simpele aanpassingen wordt het een waar hotel, waar vlinders hun hele levenscyclus kunnen doorlopen.

Maak je tuin vlindervriendelijk

Waar blijven vlinders in de winter?

Als het in september en oktober weer kouder wordt, gaan de vlinders in winterrust. De meeste vlinders in Nederland brengen de winter door als eitje, rups of pop. Een paar opportunisten brengen de winter door als vlinder: Voor sommige vlinders is het te koud in Nederland in de winter: zij overwinteren in een warm land. 

Lees alles over vlinders in de winter

Waarom hebben vlinders kleuren?

Er zijn verschillende redenen waarom vlinders kleuren hebben. De kleuren kunnen een waarschuwing zijn voor vlinder-etende dieren om aan te geven dat ze giftig zijn. De sint-jacobsvlinder is hier een voorbeeld van. De rups van deze nachtvlinder is geel-zwart gestreept en de vlinder zwart met fel rood om duidelijk te maken dat hij giftig is.
Er zijn ook vlinders die met hun kleuren andere dieren laten schrikken. De dagpauwoog bijvoorbeeld heeft ogen op de vleugels. Als een vogel zo'n vlinder wil opeten, dan opent de dagpauwoog zijn vleugels. De vogel ziet de ogen en schrikt daarvan waardoor de vlinder snel weg kan vliegen.
Andere kleuren geven de vlinder camouflage, zodat hij tegen een bepaalde achtergrond niet meer zichtbaar is. Dikkopjes zijn bijvoorbeeld bruin, zodat je ze bijna niet ziet in het hoge gras.

Waarom houden vlinders van de zon?

Een vlinder heeft de warmte van de zon nodig, want het is een koudbloedig dier. Net als alle andere insecten zijn vlinders koudbloedige dieren. Dit betekent dat ze niet, zoals wij, altijd 37 graden zijn. Hun temperatuur is afhankelijk van de temperatuur van de omgeving. Ze hebben de warmte van de zon nodig om te kunnen vliegen. Pas als het warm is, worden ze actief.
Een dagvlinder kan pas vliegen als hun lichaamstemperatuur tenminste 20 graden is, maar 30 graden is beter. Op een zonnige warme dag is dat geen probleem: door met zijn vleugels wijduit te gaan zitten, vangt de vlinder zoveel mogelijk zonnewarmte op. Als hij warm genoeg is, sluit hij zijn vleugels weer of gaat een eindje vliegen.
Vooral op beschutte plekjes kan het lekker warm worden. Daarom kun je vlinders vaak vinden in de beschutting van struiken, heggen, houtwallen of bosranden. Maar op koude, bewolkte dagen houden ze zich schuil.

Waarom zijn er nog maar zo weinig vlinders?

Er leven nu nog 53 soorten dagvlinders in ons land. Er zijn er al 17 verdwenen uit Nederland. Dat komt bijvoorbeeld doordat hun leefgebieden aangetast zijn. In Nederland wonen een heleboel mensen dicht op elkaar is nog maar weinig ruimte voor vlinders. Ook zijn veel plekken waar vroeger vlinders leefden nu niet meer geschikt voor ze. 
De Vlinderstichting wil voorkomen dat er nog meer vlinders verdwijnen en zet zich in voor het behoud van vlinders in Nederland.

Lees hoe je kunt helpen

Wat is het nut van vlinders?

Bestuivers

Vlinders bestuiven bloemen als ze de bloemen bezoeken om nectar te zuigen. Verder eten heel wat andere dieren rupsen, poppen en vlinders, waardoor ze hun nut hebben als voedsel voor die dieren. Voor de mens zijn vlinders nuttig omdat ze iets zeggen over de plek waar ze voorkomen.

Indicatoren

Sommige soorten zijn heel gevoelig voor veranderingen in de omgeving waar ze leven. Als een soort op een bepaalde plek voorkomt, dan kan dat een teken zijn dat het daar goed gaat met de natuur. Andersom kan het verdwijnen van een soort aangeven dat het niet goed gaat met de natuur. Ook zijn de rupsen gebonden aan bepaalde planten als voedselplant, zodat het voorkomen van een soort vlinder ook iets zegt over het voorkomen van een plant.

En vlinders zijn natuurlijk erg mooi!

Hoe moet ik mijn waarnemingen doorgeven?

De twintig meest voorkomende vlinders in Nederland kunt u direct aan De Vlinderstichting doorgeven

Maar u kunt ook kiezen voor een van de andere platformen om uw vlinder bij ons te melden. Er zijn in Nederland veel manieren om uw natuurwaarnemingen online in te voeren en op te slaan:

  • Sommige mensen zweren nog bij het oude Landkaartje
  • Anderen houden juist van het competitie-element in Waarneming.nl
  • Of hebben alles graag bij elkaar in Telmee.
  • Tuinlijstjes kunt u gemakkelijk invoeren via de Jaarrond Tuintelling (alle soortgroepen) of via Vlindermee (alleen vlinders)
  • via iNaturalist is het ook mogelijk om op de hele wereld waarnemingen door te geven.

Als u uw waarnemingen via een van bovenstaande sites invoert, dan komen die meteen ten goede aan onderzoek en bescherming.

Hoe kweek ik zelf een rups op?

Als je een rups gevonden hebt, kan je proberen hem zelf in een bak te laten verpoppen. Maar dat is niet altijd evne makkelijk!  

Lees meer over het verzorgen van rupsen

Alles over vlinders