bretons spikkeldikkopje Pyrgus armoricanus

Familie
dikkopjes (HESPERIIDAE)
Onderfamilie
Pyrginae / Pyrgus armoricanus
Groep
Dagvlinder
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Lang was van het bretons spikkeldikkopje slechts één waarneming bekend: een mannetje in Bloemendaal (Noord-Holland), waarschijnlijk tussen 1890 en 1900. In 2013 werd geheel onverwacht een exemplaar gevonden in Twente. De soort heeft zich de laatste tien jaar in Duitsland flink uitgebreid.

Rode lijst

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: circa 13 mm. De vlekken op de bovenkant van de voorvleugel zijn enigszins afstekend en vertonen een ongeordend patroon; er liggen geen vlekken langs de achterrand. Op de bovenkant van de achtervleugel bevinden zich altijd twee rijen diffuse, bruingrijze vlekken die meestal goed opvallen. De onderkant van de achtervleugel is groenachtig of bruinachtig; de witte middenband is vrijwel volledig en heeft dichtbij de binnenrand van de vleugel een zeer kleine en daarna een grote, bijna ronde witte vlek.

Gelijkende soorten vlinder

Het kalkgraslanddikkopje en de aardbeivlinder zijn meestal iets kleiner. De aardbeivlinder heeft langs de achterrand van de bovenkant van de voorvleugel een rij ongeordende, kleine grijze vlekken.

Gelijkende soorten vlinder

kalkgraslanddikkopje
Spialia sertorius

aardbeivlinder
Pyrgus malvae

Levenscyclus

Rups: begin juli-begin juni. De soort overwintert als jonge rups.

Waardplanten

Diverse soorten ganzeriken, waaronder voorjaarsganzerik en vijfvingerkruid.

Habitat

Habitat: (Half)open graslanden in duinen en droge, warme hellingen op kalkgrond.

Vliegtijd en gedrag

Half mei-half juni en begin augustus-half september in twee generaties. De vlinders voeden zich met nectar van verschillende kruiden.

Mobiliteit

Het Bretons spikkeldikkopje wordt in de literatuur vermeld als honkvast.

België

Tot 1952 bekend uit de Vlaamse duinen. Sinds 2013 weer terug in België.

Mondiaal

Het Bretons spikkeldikkopje komt in een groot deel van Europa voor, maar is in Noordwest-Europa zeldzaam. Vroeger was het een zeer zeldzame standvlinder (vier plaatsen) van de Vlaamse Duinen maar daar is hij sinds 1952 verdwenen. Ook uit Wallonië is de soort verdwenen, maar in 2013 weer gemeld. De soort komt nog wel uiterst schaars voor in Denemarken en het zuiden van Zweden. De dichtstbijzijnde populaties leven op dit moment bij Duinkerken en in het Saarland. In 2003 heeft de soort zich in Duitsland uitgebreid, heeft recentelijk Saarland in bijna een jaar tijd gekoloniseerd en is ook flink toegenomen in Beieren.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande diagrammen tonen de veranderingen van de talrijkheid in de loop van de tijd. De gegevens zijn afkomstig uit het Landelijk Meetnet Vlinders (CBS / De Vlinderstichting).
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - 2015
Zeldzaamheid
Engelse naam
Oberthür's Skipper, Oberthür's Grizzled Skipper
Duitse naam
Zweibrütiger Puzzlefalter, Zweibrütiger Würfel-Dickkopffalter
Franse naam
l'Armoricain
Oud Nederlandse naam
oogvlekdikkopje
Synoniemen
Syrichtus armoricanus
Toelichting wetenschappelijke naam

Pyrgus: purgos = een toren op een muur, kantelen. Waarschijnlijk wordt de geblokte franje bedoeld. Ook zou mogelijk zijn dat het een vorm is van Pyrgi, een stad in de Peloponneses; dit is echter onwaarschijnlijk daar Hübner nooit aardrijkskundige namen gebruikte.
armoricanus: Armirica is de Latijnse naam voor Bretagne waar Rennes ligt.

Auteursnaam en jaartal
(Oberthür, 1910)

Nieuws

Tijdschriften

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie dikkopjes (HESPERIIDAE)

bont dikkopje
Carterocephalus palaemon

aardbeivlinder
Pyrgus malvae

bretons spikkeldikkopje
Pyrgus armoricanus

kommavlinder
Hesperia comma

bruin dikkopje
Erynnis tages

dwergdikkopje
Thymelicus acteon

alle soorten uit deze familie