donkere prachtstipspanner Scopula immorata

De donkere prachtstipspanner heeft tijm en wilde marjolein als waardplant en is zeer zeldzaam in Nederland.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Sterrhinae / Scopula immorata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Een soort waarvan slechts enkele waarnemingen bekend zijn. RL: gevoelig.

Rode lijst
gevoelig

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 11-14 mm. De mengeling van bruine, grijze, witte en zwartachtige schubben verleent deze spanner als geheel een zacht grijsbruin aandoend uiterlijk. Soms overheerst daarbij de grijze, soms de bruine kleur. De tekening is variabel en bestaat bij veel exemplaren uit een regelmatige opeenvolging van diffuse donkere bandjes op een lichtere, grijsachtige ondergrond. Bij sommige exemplaren onderscheiden zich echter duidelijker donkere bandjes in het middenveld die herkend kunnen worden als de centrale dwarslijnen (alleen deze laatste vorm is afgebeeld). Bij alle vormen is in het zoomveld een vaak onderbroken witachtige golflijn te zien. De franje is geblokt. Het mannetje heeft enigszins geveerde antennen, wat met het blote oog echter nauwelijks zichtbaar is.

Gelijkende soorten vlinder

Geen resultaten.

Levenscyclus

Rups: augustus-mei. De soort overwintert als rups in de strooisellaag.

Waardplanten

Tijm en wilde marjolein.

Habitat

Habitat: Open heiden, vaak in de buurt van naaldboomaanplanten, braakliggende akkers en andere warme droge open plaatsen.

Vliegtijd en gedrag

Eind juni-half augustus. De vlinders vliegen vanaf de schemering en komen op licht. Ze houden hun vleugels direct na het neerstrijken gespreid en enigszins omhoog geheven. Overdag zijn ze gemakkelijk vanuit de vegetatie op te jagen.

België

Beperkt tot Wallonië. Zeldzaam, maar wijdverbreid ten zuiden van Samber en Maas.

Mondiaal

Van Spanje en Frankrijk via West- en Midden-Europa inclusief Engeland en via de gematigde zone tot Mongolië en Siberië. In Scandinavië tot boven de poolcirkel; in het zuiden: Italië, de Balkan, Klein-Azië en de Kaukasus.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Lewes Wave
Duitse naam
Marmorierter Kleinspanner
Franse naam
la Phalène hardie
Synoniemen
Acidalia immorata
Toelichting Nederlandse naam

De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula's en Idaea's zijn stipspanners. Van de twee prachtstipspanners is dit de donkerste.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Scopula: scopula = een kleine borstel. Bedoeld wordt een uitschuifbaar schubbenborsteltje op het scheenbeen van een aantal mannetjes van dit genus.
immorata: de betekenins van immorata is onzeker. Immoror = blijven of dralen. Macleod brengt dit in verband met de honkvastheid van de soort hetgeen mogelijk in Macleod's omgeving het geval was, maar of dat elders ook zo is en of Linnaeus daarvan op de hoogte was, is twijfelachtig. In samenstellingen betekent -im vaak 'niet'. Wellicht ligt daar de sleutel tot de verklaring.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

hagedoornvlinder
Opisthograptis luteolata

geelblad
Ennomos quercinaria

tere zomervlinder
Hemistola chrysoprasaria

dwergstipspanner
Idaea fuscovenosa

donkere prachtstipspanner
Scopula immorata

gele oogspanner
Cyclophora linearia

alle soorten uit deze familie