roomkleurige stipspanner Scopula floslactata

Op de achtervleugel van de roomkleurige stipspanner is een duidelijke zwarte middenstip aanwezig.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Sterrhinae / Scopula floslactata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt vooral voor op de zandgronden in het binnenland en in de duinen. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 13-16 mm. De roomkleurige vleugels zijn fijn bespikkeld met donkere schubjes. Van de lichtbruine tot grijsbruine gegolfde centrale dwarslijnen is de buitenste dwarslijn het meest scherp afgetekend, en daarbij opvallend grillig getand. De middelste dwarslijn is ook duidelijk, maar iets minder scherp afgetekend en gelijkmatiger verlopend. De binnenste dwarslijn is vaag of nauwelijks zichtbaar. De voorvleugel is tamelijk puntig. De achterrand van de achtervleugel loopt min of meer rond en mist een puntig uitsteeksel. Op de achtervleugel is een kleine, maar wel goed waarneembare zwarte middenstip aanwezig; op de voorvleugel is de middenstip doorgaans vaag of afwezig. De franjelijn is vaak zonder tekening, soms zichtbaar als een rij stipjes of streepjes.

Gelijkende soorten vlinder

De crème stipspanner (S. ternata) heeft geen donkere middenstip en de dwarslijnen zijn vaak onduidelijk, vooral bij het mannetje. Bij de bruine grijsbandspanner (Cabera exanthemata) ontbreekt de knik in de voorrand, lopen de dwarslijnen anders en zijn bij het mannetje de antennen geveerd. Zie ook de zwartstipspanner (S. nigropunctata), de moerasstipspanner (S. corrivalaria) en de bosspanner (S. immutata).

Klik hier voor gedetailleerde verschillen met illustraties tussen zeven Scopula- en drie Idaea-soorten.

Gelijkende soorten vlinder

bosspanner
Scopula immutata

bruine grijsbandspanner
Cabera exanthemata

zwartstipspanner
Scopula nigropunctata

moerasstipspanner
Scopula corrivalaria

crème stipspanner
Scopula ternata

Gelijkende soorten rups

Zwartstipspanner (Scopula nigropunctata), prachtstipspanner (Scopula marginepunctata), ligusterstipspanner (Scopula imitaria), witroze stipspanner (Scopula emutaria), bosspanner (Scopula immutata), crème stipspanner (Scopula ternata) en vals witje (Siona lineata).
De lichte variant van de rups lijkt op de rups van de kantstipspanner (Scopula ornata).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

vals witje
Siona lineata

bosspanner
Scopula immutata

zwartstipspanner
Scopula nigropunctata

ligusterstipspanner
Scopula imitaria

witroze stipspanner
Scopula emutaria

prachtstipspanner
Scopula marginepunctata

crème stipspanner
Scopula ternata

kantstipspanner
Scopula ornata

Levenscyclus

Rups: juni-april. De soort overwintert als volgroeide rups en verpopt zich in losse aarde.

Waardplanten

Diverse kruidachtige planten.

Habitat

Habitat: Loofbossen, struwelen en ruige vochtige graslanden; soms tuinen.

Vliegtijd en gedrag

Begin mei-begin augustus in één generatie. De vlinders worden vaak opgejaagd vanuit heggenstruwelen, onderbegroeiing en laag hangende takken. Ze komen in kleine aantallen op licht.

België

Vrij zeldzaam in Vlaanderen. Wijdverbreid en vrij algemeen ten oosten van de lijn Antwerpen-Brussel, zeldzamer in Oost- en West-Vlaanderen. In Wallonië vrij algemeen en wijdverbreid.

Mondiaal

Van Spanje, West- en Midden-Europa (inclusief Engeland) via de gematigde zone tot het Amoergebied en Sachalin. Naar het noorden niet zo hoog als ternata, in het zuiden is de verbreiding als bij ternata.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Cream Wave
Duitse naam
Gelblichweisser Kleinspanner
Franse naam
la Phalène laiteuse
Synoniemen
Scopula lactata
Toelichting Nederlandse naam

De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula's en Idaea's zijn stipspanners.
Roomkleurig geeft goed de kleur van de grondkleur van deze stipspanner weer. Ook de Latijnse soortnaam geeft aan dat de kleur veel weg heeft van melk of room.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Scopula: scopula = een kleine borstel. Bedoeld wordt een uitschuifbaar schubbenborsteltje op het scheenbeen van een aantal mannetjes van dit genus.
floslactata: flos = bloem en lactis = melk of room. Dit heeft betrekking op de kleur van de vlinder.

Auteursnaam en jaartal
(Haworth, 1809)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

gegolfde spanner
Hydria undulata

cipresspanner
Thera cupressata

loofboomdwergspanner
Eupithecia exiguata

sint-janskruidblokspanner
Aplocera efformata

gepluimde spanner
Colotois pennaria

silenedwergspanner
Eupithecia venosata

alle soorten uit deze familie