dwergstipspanner Idaea fuscovenosa

De dwergstipspanner is een gewone soort maar niet in de noordelijke vier provincies.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Sterrhinae / Idaea fuscovenosa
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Algemeen. Komt voor op de zandgronden en in de duinen; uit de noordelijke provincies zijn duidelijk minder waarnemingen bekend. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 9-11 mm. De vleugels van deze spanner zijn crèmekleurig wit. De dwarslijnen zijn grijsachtig lichtbruin van kleur. Langs de voorrand van de voorvleugel, waarlangs zich vanaf de vleugelwortel tot ongeveer halverwege de vleugel een dichte donkere bespikkeling bevindt, zijn deze dwarslijnen extra duidelijk. Zowel op de voor- als op de achtervleugel bevindt zich een kleine, maar goed zichtbare zwarte middenstip. De franjelijn van de vleugels bestaat uit fijne donkere streepjes; haaks daarop zijn soms korte streepjes in de franje zichtbaar (het beste te zien met een loep). De franje heeft een lichte, geelachtig tot goudkleurige tint.

Gelijkende soorten vlinder

De randstipspanner (I. sylvestraria) is meestal groter en bruinachtig wit; in plaats van fijne streepjes bevinden zich opvallende stippen langs de achterrand van de vleugel. Zie ook de schildstipspanner (I. biselata) en de streepstipspanner (I. humiliata).

Klik hier voor gedetailleerde verschillen met illustraties tussen Idaea fuscovenosa en I. humiliata.

Gelijkende soorten vlinder

streepstipspanner
Idaea humiliata

schildstipspanner
Idaea biselata

randstipspanner
Idaea sylvestraria

Gelijkende soorten rups

Schildstipspanner (Idaea biselata), roestige stipspanner (Idaea inquinata) en schaduwstipspanner (Idaea rusticata).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

schildstipspanner
Idaea biselata

roestige stipspanner
Idaea inquinata

schaduwstipspanner
Idaea rusticata

Levenscyclus

Rups: augustus-mei. De soort overwintert als rups.

Waardplanten

Mossen en afgevallen blad.

Habitat

Habitat: Struwelen, ruige graslanden, bosranden, brede bospaden, randen van moerassen en andere plaatsen met een rijke kruidengroei. Zandgrond en kalkrijke bodem hebben de voorkeur boven zure grond en klei.

Vliegtijd en gedrag

Begin juni-begin augustus in één generatie. De vlinders kunnen overdag worden opgejaagd uit struikgewas, struwelen, hoog opgaande kruiden of grasruigten. Ze vliegen vanaf de schemering en komen in kleine aantallen op licht.

België

Vrij algemeen in het hele land.

Mondiaal

Van Marokko en het Iberisch Schiereiland via West- en Midden-Europa (inclusief de Britse eilanden) tot de Baltische staten, in het noorden: Denemarken en Zuid-Zweden; in het zuiden: de westelijke Middellandse Zee-eilanden, Italië, de Balkan, de Zwarte Zee, Klein-Azië en de Kaukasus.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Dwarf Cream Wave
Duitse naam
Graurandiger Zwergspanner
Franse naam
l'Acidalie familière
Synoniemen
Sterrha fuscovenosa, Idaea incanata, Acidalia interjectaria
Toelichting Nederlandse naam

De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula's en Idaea's zijn stipspanners.
Deze stipspanner is klein genoeg om dwergstipspanner te worden genoemd.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Idaea: idaios heeft betrekking op de berg Ida, de uitzichtplaats van waaruit de goden en godinnen de gevechten rond Troje volgden.
fuscovenosa: fuscus = schemerig, donker en venosus = geaderd; vanwege een donkere streek tussen ader R1 en de vleugelrand.

Auteursnaam en jaartal
(Goeze, 1781)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

herculesje
Selenia dentaria

eikentak
Campaea honoraria

dunvlerkspanner
Lycia hirtaria

sleedoorndwergspanner
Pasiphila chloerata

heide-oogspanner
Charissa obscurata

nekspindertje
Cyclophora annularia

alle soorten uit deze familie