satijnstipspanner Idaea subsericeata

De satijnstipspanner is een grijswitte spanner met een satijnachtige uitstraling.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Sterrhinae / Idaea subsericeata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt vooral in de zuidwesthoek van het land, langs de kust en in Limburg voor. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 10-12 mm. Een grijswitte stipspanner met een satijnachtige uitstraling. De lichtgrijze dwarslijnen hebben een enigszins bruinachtige tint, en hoewel ze weinig verschillen in verloop en intensiteit is de buitenste dwarslijn iets sterker gegolfd. De middenstip op de voor- en achtervleugel is zeer klein en soms nauwelijks of niet waarneembaar. De franjelijn bestaat uit een afwisseling van fijne flauw gebogen streepjes en stipjes.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de randstipspanner (I. sylvestraria) en de zoomstipspanner (Scopula umbelaria).

Klik hier voor gedetailleerde verschillen met illustraties tussen Idaea subsericeata, I. sylvestraria en Asthena albulata.

Klik hier voor gedetailleerde verschillen met illustraties tussen meer Idaea- en Scopula-soorten.

Gelijkende soorten vlinder

zoomstipspanner
Scopula umbelaria

randstipspanner
Idaea sylvestraria

Gelijkende soorten rups

Okergele spanner (Idaea ochrata), geelpurperen spanner (Idaea muricata), randstipspanner (Idaea sylvestraria) en geblokte stipspanner (Idaea emarginata). Let op: de rups kan ook verward worden met rupsen van de Scopula-soorten.
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

geblokte stipspanner
Idaea emarginata

okergele spanner
Idaea ochrata

geelpurperen spanner
Idaea muricata

randstipspanner
Idaea sylvestraria

Levenscyclus

Rups: juni-mei. De soort overwintert als rups en verpopt zich in losse aarde.

Waardplanten

Diverse kruidachtige planten.

Habitat

Habitat: Bossen, struwelen, ruige graslanden, heiden en tuinen.

Vliegtijd en gedrag

Half mei-begin september in twee generaties. De vlinders komen op licht, meestal in kleine aantallen.

België

In Vlaanderen zeldzaam, maar wijdverbreid in de Kempen en aan de Westkust. Toegenomen. In Wallonië zeldzaam, maar wijdverbreid ten zuiden van Samber en Maas.

Mondiaal

Van Noord-Afrika en het Iberisch Schiereiland via West- en Midden-Europa (inclusief de Britse eilanden) tot de Baltische staten (Estland); in het zuiden: van de westelijke Middellandse Zee-eilanden via Italië, de Balkan en de Zwarte Zee tot het Kaspische gebied.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Satin Wave
Duitse naam
Graulinien-Zwergspanner
Franse naam
l'Acidalie blanchâtre
Synoniemen
Sterrha subsericeata, Acidalia subsericeata
Toelichting Nederlandse naam

De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula's en Idaea's zijn stipspanners.
De vlinder heeft een satijnachtige glans over de vleugels. Ook de wetenschappelijke soortnaam duidt op de zachte glans van deze spanner.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Idaea: idaios heeft betrekking op de berg Ida, de uitzichtplaats van waaruit de goden en godinnen de gevechten rond Troje volgden.
subsericeata: sub = enigszins en sericus = zijde. Dit vanwege de zachte glans van de vleugels.

Auteursnaam en jaartal
(Haworth, 1809)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

grote voorjaarsspanner
Agriopis marginaria

gerande spanner
Lomaspilis marginata

satijnen spikkelspanner
Deileptenia ribeata

geblokte zomervlinder
Thalera fimbrialis

egale dwergspanner
Eupithecia absinthiata

walstrobandspanner
Epirrhoe galiata

alle soorten uit deze familie