klaverbandspanner Scotopteryx bipunctaria

De zeer zeldzame klaverbandspanner heeft op de voorvleugel twee zwarte stipjes.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Scotopteryx bipunctaria
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Een soort waarvan slechts enkele recente meldingen uit de zuidelijke helft van het land bekend zijn. RL: ernstig bedreigd.

Rode lijst
ernstig bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 15-18 mm. Een kenmerkend fijn getekende spanner. De enige soort met een tamelijk puntige, staalgrijze voorvleugel met daarop een groot aantal geschulpte grijze en bruinachtige dwarslijnen. In de middenband, die donkerder grijs van kleur is, bevindt zich een lichtere middenzone met twee kleine zwarte stipjes. De tekening is weinig variabel. Sommige exemplaren hebben een enigszins donkerder grondkleur of een donkerder gekleurde middenband, waarbij de lichtere middenzone soms ontbreekt.

Uiterlijk Carter: Tot 25 mm; lichaam bleek geelachtig grijs, soms met een groene of roze zweem, boven de spiracula donkerder; over rug en flanken een aantal donkergrijze lengtestrepen; kop bleek geelachtig bruin met donkerbruine tekening.

Gelijkende soorten vlinder

Geen resultaten.

Gelijkende soorten rups

Bruinbandspanner (Scotopteryx chenopodiata), vroege bremspanner (Scotopteryx mucronata), late bremspanner (Scotopteryx luridata) en bruine bosrankspanner (Horisme vitalbata).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

vroege bremspanner
Scotopteryx mucronata

late bremspanner
Scotopteryx luridata

bruine bosrankspanner
Horisme vitalbata

bruinbandspanner
Scotopteryx chenopodiata

Levenscyclus

Rups: augustus-juni. De rups foerageert vooral ´s nachts en verpopt zich in een cocon op de grond. De soort overwintert als halfvolgroeide rups.

Waardplanten

Klaver en andere kruidachtige planten.

Habitat

Habitat: Warme droge kalkgraslanden. Kale stukjes grond worden gebruikt om te rusten en te zonnen en zijn mogelijk van essentieel belang voor deze soort.

Vliegtijd en gedrag

Juli-begin september in één generatie. De vlinders laten zich gemakkelijk opjagen en vliegen overdag soms spontaan op. Ze komen op licht.

België

Zeer zeldzaam. Recent slechts enkele waarnemingen in Namen en Luik.

Mondiaal

Van Marokko, Spanje, West- en Midden-Europa inclusief de Britse eilanden tot de Oeral; in het noorden tot de Baltische staten, in het zuiden: Italië, de Balkan, de Zwarte Zee en de Kaspische Zee.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Chalk Carpet
Duitse naam
Zweipunkt-Wellenstriemenspanner
Franse naam
l'Ortholite biponctuée
Synoniemen
Ortholitha bipunctaria, Cidaria bipunctaria
Toelichting Nederlandse naam

De bandspanners hebben een bandtekening dwars over de vleugels.
Klaversoorten zijn belangrijke waardplanten voor deze bandspanner.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Scotopteryx: skotos = duisternis en pteron = vleugel; wijzend op de donkere tekening op de vleugels van een aantal soorten, vooral de mediane band.
bipunctaria: bi = twee en punctum = stip, vlek; dit verwijst naar de twee boven elkaar staande zwarte discale vlekken.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

halvemaanvlinder
Selenia tetralunaria

crème stipspanner
Scopula ternata

grote bruine spanner
Gnophos furvata

gespikkelde korstmosspanner
Fagivorina arenaria

zuringspanner
Lythria cruentaria

lichte blokspanner
Lobophora halterata

alle soorten uit deze familie