gewone bandspanner Epirrhoe alternata

Ook in tuinen, parken en plantsoenen kan de gewone bandspanner worden aangetroffen.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Epirrhoe alternata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid

Zeer algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 13-14 mm. Deze spanner is ondanks de tamelijk grote variatie over het algemeen goed herkenbaar. Over de voorvleugel loopt een patroon van donkergrijze en bruinachtig grijze banden. De donkerste en enigszins onregelmatige middenband heeft aan de buitenzijde één duidelijk uitstekende vrij stompe punt. Door het midden van de witte banden aan weerskanten van de middenband loopt een dunne grijze lijn. De buitenste witte band en de buitenste donkere band lopen duidelijk door over de achtervleugel; de andere banden doen dat veel vager.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de springzaadbandspanner (Xanthorhoe biriviata), de bonte bandspanner (E. tristata), de bosbandspanner (E. rivata) en de walstrobandspanner (E. galiata). De dubbelhoekbandspanner (Euphyia biangulata) heeft een dubbel gepunt uitsteeksel aan de buitenrand van de middenband. Bij de scherphoekbandspanner (Euphyia unangulata) is het uitsteeksel aan de buitenrand van de middenband anders van vorm.

Gelijkende soorten vlinder

bosbandspanner
Epirrhoe rivata

dubbelhoekbandspanner
Euphyia biangulata

scherphoekbandspanner
Euphyia unangulata

bonte bandspanner
Epirrhoe tristata

springzaadbandspanner
Xanthorhoe biriviata

walstrobandspanner
Epirrhoe galiata

Gelijkende soorten rups

Bosbandspanner (Epirrhoe rivata).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

bosbandspanner
Epirrhoe rivata

Levenscyclus

Rups: juni-september. De soort overwintert als pop in een cocon op de grond.

Waardplanten

Diverse soorten walstro.

Habitat

Habitat: Vooral struwelen, bossen, heiden, (kalk)graslanden, moerassen en duinen; soms tuinen, parken en plantsoenen in stedelijke omgeving.

Vliegtijd en gedrag

Begin mei-eind augustus in twee generaties; in gunstige jaren soms een partiële derde generatie in september-oktober. De vlinders zijn overdag gemakkelijk op te jagen uit lage vegetatie. Ze bezoeken vanaf de schemering bloemen van onder andere kruiskruid en komen goed op licht.

België

Zeer algemeen in het hele land.

Mondiaal

Van het Iberisch Schiereiland en heel Europa tot Kamtsjatka en de Koerilen (ssp. xenos, Bryk 1942). Ook in Noord-Amerika; in Noord-Europa tot boven de poolcirkel, in het zuiden: de westelijke Middellandse Zee-eilanden, Italië, de Balkan tot de Kaukasus.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Common Carpet
Duitse naam
Graubinden-Labkrautspanner
Franse naam
la Phalène du pied-de-lion , l'Alternée
Synoniemen
Cidaria alternata, Epirrhoe sociata, Larentia sociata, Cidaria sociata
Toelichting Nederlandse naam

De bandspanners hebben een bandtekening dwars over de vleugels.
In ons land is dit de gewoonste van de bandspanners.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Epirrhoe: epirrhoe = een rivier, een overstroming. Dit verwijst naar de golflijnen op de vleugels.
alternata: alternare = afwisselen; zwarte en witte banden wisselen elkaar af.

Auteursnaam en jaartal
(Müller, 1764)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

bruine vierbandspanner
Xanthorhoe spadicearia

witte grijsbandspanner
Cabera pusaria

gepluimde spanner
Colotois pennaria

egale stipspanner
Idaea straminata

kleine voorjaarsspanner
Agriopis leucophaearia

zwartstipspanner
Scopula nigropunctata

alle soorten uit deze familie