naaldboomspanner Thera obeliscata

De grondkleur van de naaldboomspanner is erg variabel, het vrouwtje is iets groter dan het mannetje.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Thera obeliscata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 13-17 mm. Varieert sterk in grondkleur: van zandkleurig via diverse grijsachtig bruine tinten tot bijna zwart. De eveneens in kleur variërende middenband is roodachtig bruin, donkerbruin of grijsachtig bruin. De vrij regelmatig gevormde middenband is breed bij de voorrand en loopt richting de binnenrand smal toe; halverwege de binnenrand bevindt zich een kleine stompe hoek naar binnen. Het vrouwtje is over het algemeen iets groter dan het mannetje.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de hoekbanddennenspanner (P. firmata), de schijn-sparspanner (T. britannica) en de sparspanner (T. variata).

Klik hier voor gedetailleerde verschillen in vleugeltekening en antennen met illustraties tussen T. obeliscata, T. britannica en T. variata.

Klik hier voor gedetailleerde verschillen met illustraties tussen T. obeliscata en P. firmata.

Klik hier voor gedetailleerde verschillen met illustraties tussen T. obeliscata en T. juniperata.

Gelijkende soorten vlinder

schijn-sparspanner
Thera britannica

sparspanner
Thera variata

hoekbanddennenspanner
Pennithera firmata

Gelijkende soorten rups

Hoekbanddennenspanner (Pennithera firmata), sparspanner (Thera variata), schijn-sparspanner (Thera britannica), jeneverbesspanner (Thera juniperata), streepjesdwergspanner (Eupithecia intricata), lariksdwergspanner (Eupithecia lariciata), dennenspanner (Bupalus piniaria), dennenbandspanner (Pungeleria capreolaria), lariksspanner (Macaria signaria) en gerimpelde spanner (Macaria liturata).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

lariksdwergspanner
Eupithecia lariciata

dennenspanner
Bupalus piniaria

lariksspanner
Macaria signaria

sparspanner
Thera variata

jeneverbesspanner
Thera juniperata

gerimpelde spanner
Macaria liturata

streepjesdwergspanner
Eupithecia intricata

dennenbandspanner
Pungeleria capreolaria

hoekbanddennenspanner
Pennithera firmata

schijn-sparspanner
Thera britannica

Levenscyclus

Rups: september-juni en juli-augustus. De soort overwintert als rups en verpopt zich tussen de naalden van de waardplant of in de strooisellaag eronder.

Waardplanten

Diverse naaldbomen.

Habitat

Habitat: Naaldbossen en andere plaatsen met naaldbomen zoals parken en tuinen.

Vliegtijd en gedrag

Eind april-half oktober in twee generaties. De vlinders zijn overdag gemakkelijk op te jagen van stammen en takken van de waardplant en komen goed op licht.

België

Vrij algemeen in het hele land. Lokaal talrijk.

Mondiaal

Van het Iberisch Schiereiland, West- en Midden-Europa inclusief de Britse eilanden oostwaarts tot Siberië; in het noorden tot de Noordkaap, in het zuiden: Italië, de Balkan tot de Kaukasus.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Grey Pine Carpet
Duitse naam
Zweibrütiger Kiefern-Nadelholzspanner
Franse naam
la Phalène sobre
Synoniemen
Larentia obeliscata, Cidaria obeliscata
Toelichting Nederlandse naam

Naaldbomen zijn de waardplanten van deze spanner.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Thera:Thera is een eiland in de Egeïsche Zee; verdere uitleg is niet te geven.
obeliscata: obeliskos is een speer, een puntig stuk gereedschap. De mediane band heeft een scherpe uitstulping richting de achterrand.

Auteursnaam en jaartal
(Hübner, 1787)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

koolbandspanner
Xanthorhoe designata

valeriaandwergspanner
Eupithecia valerianata

papegaaitje
Chloroclysta siterata

geel spannertje
Hydrelia flammeolaria

variabele spanner
Hydriomena furcata

okergele spanner
Idaea ochrata

alle soorten uit deze familie