witvlekbosrankspanner Melanthia procellata

De vleugels van de witvlekbosrankspanner hebben een krijtwitte grondkleur met een kenmerkende tekening.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Melanthia procellata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid
Vrij zeldzaam. Wordt lokaal en verspreid over het land waargenomen, vooral in Zuid-Limburg. RL: niet bedreigd.
Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 16-18 mm. De vleugels hebben een krijtwitte grondkleur. De tekening op de voorvleugel is kenmerkend: de donkerbruine middenband houdt halverwege de vleugel abrupt op en in de bruine vleugelzoom bevindt zich een grote witte vlek. De sterkte van de fijne geschulpte zwarte lijnen die de afgebroken middenband verbinden met de binnenrand van de vleugel, kan enigszins variëren.

Kenmerken rups

Tot 32 mm; licht okerbruin met over de rug drie donker grijsachtig bruine lengtestrepen en over de flanken een brede donkerbruine lengtestreep, die zich over ongeveer driekwart van de lichaamslengte uitstrekt, waardoor het achterste deel van de rups een lichter uiterlijk heeft; spiracula zwart; onderzijde grijsachtig bruin met een bleek okerkleurige middenstreep; kop roodachtig bruin getekend.

Levenscyclus
Rups: juli-oktober. De soort overwintert als pop in de strooisellaag of in de grond.
Waardplanten
Bosrank.
Habitat

Vooral bossen en struwelen.

Vliegtijd en gedrag
Eind april-half september in twee generaties. De vlinders komen op licht en kunnen soms overdag opgejaagd worden.
België
In Vlaanderen zeldzaam, maar toegenomen. Wijdverbreid en lokaal vrij algemeen in Oost-Brabant, Haspengouw en sinds 2005 aan de Westkust. In Wallonië vrij algemeen en wijdverbreid, met name in de kalkstreek en de Gaume.
Mondiaal
West-Oost: van Engeland tot Japan (ssp inquinata Butler 1878). Zuid-Noord: van het Iberisch Schiereiland tot Denemarken en Estland; in het zuiden van Spanje via Italië, de Balkan en Klein-Azië tot westelijk Centraal-Azië.
Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Pretty Chalk Carpet
Duitse naam
Sturmvogel
Franse naam
la Mélanthie pie
Synoniemen
Larentia procellata, Melanippe procellata, Cidaria procellata
Toelichting Nederlandse naam
Bosrank is de enige waardplant van deze spanner en witvlek heeft betrekking op het opmerkelijke witte gedeelte in het donkere zoomveld. Meer over Nederlandse namen

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Melanthia: melas = zwart en anthos = bloesem, een bloem; melanthes = met zwarte bloesems; een genus waar een prachtige zwartgetekende soort toe behoort.
procellata: procella = een storm met regen; vanwege de vele donkere schubben op de witte grondkleur. Spuler heeft het over de stormachtige manier van vliegen van het mannetje en Macleod wijst op de stormachtige effecten van het kloppen uit hagen, maar de eerste uitleg is de goede.
Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

seringenvlinder
Apeira syringaria

gemarmerde dwergspanner
Eupithecia irriguata

bosbandspanner
Epirrhoe rivata

eikendwergspanner
Eupithecia dodoneata

bosspanner
Scopula immutata

marmerspanner
Ecliptopera silaceata

alle soorten uit deze familie