hennepnetelspanner Perizoma alchemillata

Onder andere gewone hennepnetel en bosandoorn zijn de waardplanten van de hennepnetelspanner.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Perizoma alchemillata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid

Zeer algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 9-11 mm. Lijkt op de koekoeksbloemspanner (P. affinitata), maar is kleiner. Op de grijsachtig donkerbruine voorvleugel bevindt zich een smalle witachtige dwarsband met halverwege de binnenrand een dubbele inkeping. Dichter naar de vleugelwortel ligt nog een lichte, vaak nauwelijks zichtbare, dwarsband. Over de achtervleugel loopt een vage middenband.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de koekoeksbloemspanner (P. affinitata).

Gelijkende soorten vlinder

koekoeksbloemspanner
Perizoma affinitata

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Perizoma-soorten lijken op elkaar. De waardplant kan behulpzaam zijn bij de determinatie.
N.B.: vergelijk ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen en het habitat.

donkere ogentroostspanner
Perizoma bifaciata

koekoeksbloemspanner
Perizoma affinitata

ratelaarspanner
Perizoma albulata

ogentroostspanner
Perizoma blandiata

pijlkruidspanner
Mesotype didymata

silenespanner
Perizoma flavofasciata

Levenscyclus

Rups: juli-oktober. De rups leeft tussen samengesponnen kelkbladen van de waardplant. De soort overwintert als pop in de grond.

Waardplanten

Gewone hennepnetel; soms bosandoorn en andere planten.

Habitat

Habitat: Open bossen, brede bospaden, struwelen, landwegen, ruige graslanden, verwaarloosde stukken grond en tuinen in het buitengebied.

Vliegtijd en gedrag

Half mei-eind augustus in één generatie, in gunstige jaren een partiële tweede generatie van eind september-begin oktober. De vlinders vliegen vanaf de schemering en komen goed op licht. Overdag kunnen ze opgejaagd worden uit de omgeving van de waardplant.

België

Algemeen in het hele land. Lokaal soms talrijk.

Mondiaal

Naar het oosten tot West-Siberië en via de Kaukasus tot Klein-Azië en heel Europa tot het Iberisch Schiereiland. In het Middellandse Zeegebied Italië, Griekenland en de meeste eilanden; in het noorden tot IJsland en Noord-Amerika.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Small Rivulet
Duitse naam
Hohlzahn-Kapselspanner
Franse naam
la Mélanippe coupée
Synoniemen
Larentia alchemillata, Cidaria alchemillata, Melanippe alchemillata, Melanippe rivulata
Toelichting Nederlandse naam

Gewone hennepnetel is de voornaamste waardplant van deze spannersoort.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Perizoma: perizoma = een gordel, peri = rond en soma = het lichaam. Vanwege de gelijkenis met een gordel of met gordels die de lijnen op de vleugels vormen als deze opgevouwen zijn.
alchemillata: Alchemilla is het plantengeslacht vrouwenmantel, hetgeen niet de correcte waardplant is.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

wortelhoutspanner
Eulithis prunata

scherphoekbandspanner
Euphyia unangulata

valeriaandwergspanner
Eupithecia valerianata

dennenspanner
Bupalus piniaria

schildstipspanner
Idaea biselata

oranje iepentakvlinder
Angerona prunaria

alle soorten uit deze familie