silenedwergspanner Eupithecia venosata

Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Eupithecia venosata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid
Zeer zeldzaam. Een soort die af en toe in het zuiden van het land wordt waargenomen. RL: bedreigd.
Rode lijst
bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 10-14 mm. Een fraai getekende soort die niet met geen enkele andere dwergspanner te verwarren is. De grondkleur van de voorvleugel varieert van witachtig bruin tot grijsachtig bruin. Op de vleugel bevindt zich een karakteristiek patroon van zwarte dwarslijnen en aders en twee smalle, donker afgezette witachtige dwarsbanden; de intensiteit van dit patroon kan enigszins variëren.

Kenmerken rups

22-24 mm. Lijf okerkleurig met een donkerder grijsachtige ruglijn en soms met een zichtbare bruine subdorsale lijn; de kop is donkerbruin.

Gelijkende soorten rups
De rupsen van de Eupithecia-soorten lijken veel op elkaar. Bij determinatie kan de waardplant een handig hulpmiddel zijn.
Vliegtijd en gedrag
Half april-half juni in één generatie. De vlinders komen slecht op licht en worden ook verder nauwelijks gezien.
Levenscyclus
Rups: juni-augustus. De rups leeft in het vruchtbeginsel en in de zaaddozen van de waardplant. De soort overwintert als pop in de strooisellaag, soms twee winters.
Waardplanten
Vooral blaassilene; soms dagkoekoeksbloem.
Habitat

Struwelen, akkerranden, wegbermen en brede bospaden op kalkrijke bodem.

Zeldzaamheid
Zeer zeldzaam. Een soort die af en toe in het zuiden van het land wordt waargenomen. RL: bedreigd.
België
Zeer zeldzaam. Recent één waarneming in Vlaanderen (Gent, 2012). In Wallonië enkele recente waarnemingen in Namen en Luxemburg (kalkstreek en de Gaume).
Mondiaal
Van het Iberisch Schiereiland via West- en Midden-Europa inclusief de Britse eilanden oostwaarts tot de Oeral; in het noorden tot Midden-Scandinavië en in het zuiden tot in het hele Middellandse Zeegebied en Klein-Azië.
Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Engelse naam
Netted Pug
Duitse naam
Geschmückter Taubenkopf-Blütenspanner
Franse naam
l'Eupithécie veinée
Synoniemen
Tephroclystia venosata
Toelichting Nederlandse naam
Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.
Een aantal silenesoorten zijn de waardplant van deze dwergspanner. Meer over Nederlandse namen

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam
Eupithecia: eu = goed, goedig en pithex, pithekos = een dwerg. De vlinders hebben een aantrekkelijk uiterlijk en zijn klein. Haworth schrijft: mooie vlinders, als ze rusten zien ze er prachtig uit: de vleugels gespreid en vlak, elegant gedrukt tegen de ondergrond; eigenlijk helemaal ontworpen om ze in vlinderkasten te verzamelen.
Venosata: venosus = getekend met franje: het netwerk van zwarte tekentjes die er als franje uitzien, maar niet met de vleugelfranje te maken hebben.
Auteursnaam en jaartal
(Fabricius, 1787)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

koekoeksbloemspanner
Perizoma affinitata

springzaadbandspanner
Xanthorhoe biriviata

herfstpapegaaitje
Chloroclysta miata

egale dwergspanner
Eupithecia absinthiata

oostelijke spanner
Chariaspilates formosaria

late bremspanner
Scotopteryx luridata

alle soorten uit deze familie