kruiskruiddwergspanner Eupithecia expallidata

Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Eupithecia expallidata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Een soort die voorkomt in Zuid-Limburg. Er zijn ook recente meldingen uit Zuid- en Noord-Holland. RL: gevoelig.

Rode lijst
gevoelig

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 12-13 mm. Een grote, lichtgekleurde rozeachtig bruine dwergspanner met een brede en afgeronde voorvleugel. Langs de voorrand bevinden zich drie of vier opvallende zwarte vlekken, de middenstip is groot en langgerekt en de lichte vlek in de binnenrandhoek is nauwelijks zichtbaar of zelfs afwezig. De centrale dwarslijnen bestaan uit rijen zwarte stippen. De franje is zwak geblokt en op het achterlijf bevindt zich een zwarte band.

Uiterlijk Porter: 22-24 mm. Lijf gewoonlijk iets tussen geel en groen met een donkerder gekleurde ruglijn die dikker is in het midden van ieder segment en met minder duidelijke subdorsale lijnen.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de drievlekdwergspanner (E. trisignaria), de hopdwergspanner (E. assimilata) en de wat grotere afgevlogen vrouwtjes van de egale dwergspanner (E. absinthiata).

Gelijkende soorten vlinder

drievlekdwergspanner
Eupithecia trisignaria

egale dwergspanner
Eupithecia absinthiata

hopdwergspanner
Eupithecia assimilata

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Eupithecia-soorten lijken veel op elkaar. Bij determinatie kan de waardplant een handig hulpmiddel zijn.

Geen resultaten.

Levenscyclus

Rups: augustus-oktober. De soort overwintert als pop in een cocon in de strooisellaag (soms twee jaren). De eiafzetting vindt vlak bij de bloem of de knop van de waardplant plaats.

Waardplanten

Vooral kruiskruid en guldenroede.

Habitat

Habitat: Brede bospaden en open plekken in het bos, vooral plekken waar recent gekapt is.

Vliegtijd en gedrag

Eind juni-eind augustus in één generatie. De vlinders vliegen vanaf de schemering en komen op licht. Overdag worden ze soms opgejaagd van de waardplant.

België

Zeer zeldzaam. In Vlaanderen slechts enkele recente waarnemingen in Limburg en Vlaams-Brabant. In Wallonië lokaal in Luik, Luxemburg en Namen.

Mondiaal

Van West-Europa tot Rusland en van Zuid-Scandinavië tot de noordelijke landen van de Middellandse Zee. Volgens Weigt slechts sporadisch in Midden-Europa.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Bleached Pug
Duitse naam
Fuchs'-Kreuzkraut-Blütenspanner
Franse naam
l'Eupithécie délavée
Synoniemen
Tephroclystia expallidata
Toelichting Nederlandse naam

Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.
Kruiskruidsoorten zijn belangrijke waardplanten van deze dwergspanner.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Eupithecia: eu = goed, goedig en pithex, pithekos = een dwerg. De vlinders hebben een aantrekkelijk uiterlijk en zijn klein. Haworth schrijft: mooie vlinders, als ze rusten zien ze er prachtig uit: de vleugels gespreid en vlak, elegant gedrukt tegen de ondergrond; eigenlijk helemaal ontworpen om ze in vlinderkasten te verzamelen.
Expallidata: expallidus = uiterst bleek.

Auteursnaam en jaartal
Doubleday, 1856

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

smalvleugeldwergspanner
Eupithecia nanata

zwartbandspanner
Xanthorhoe fluctuata

gepluimde spanner
Colotois pennaria

zoomspanner
Epione vespertaria

satijnstipspanner
Idaea subsericeata

bessentakvlinder
Eulithis mellinata

alle soorten uit deze familie