vroege dwergspanner Eupithecia lanceata

Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Eupithecia lanceata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Een soort die bekend is van enkele vindplaatsen in Limburg; daarbuiten wordt de soort incidenteel waargenomen. RL: ernstig bedreigd.

Rode lijst
ernstig bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 8-11 mm. De vrij spitse voorvleugel is grijsbruin van kleur met daarop een roodbruinachtig grijze middenband, die altijd donkerder is dan de rest van de vleugel. De binnenrand van de middenband maakt een zeer scherpe hoek naar binnen, terwijl de buitenrand bijna recht van de voorrand naar de binnenrand van de vleugel loopt. De middenstip ligt in deze band en raakt soms bijna de buitenrand. De randen van de middenband vormen bij de voorrand samen met de middenstip min of meer een donker omlijnde driehoek. In de band langs de achterrand van de vleugel liggen twee donkere vlekken.

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Eupithecia-soorten lijken veel op elkaar. Bij determinatie kan de waardplant een handig hulpmiddel zijn.

Vliegtijd en gedrag

Begin april-eind mei in één generatie. De vlinders laten zich maar zelden zien.

Levenscyclus

Rups: juni. De rupsen kunnen uit fijnspar geklopt worden, maar altijd in kleine aantallen.

Waardplanten

Fijnspar en europese lork.

Habitat

Naaldbossen.

Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Een soort die bekend is van enkele vindplaatsen in Limburg; daarbuiten wordt de soort incidenteel waargenomen. RL: ernstig bedreigd.

België

Zeer zeldzaam in Vlaanderen (een enkele locatie in Limburg). Algemener in Wallonië en lokaal algemeen in de Hoge Ardennen.

Mondiaal

West- en Midden-Europa en via Rusland tot Siberië; in het noorden tot Midden-Scandinavië en in het zuiden tot de Alpen. Niet op de Britse eilanden en niet in het Middellandse Zeegebied.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Duitse naam
Fichten-Blütenspanner
Franse naam
l'Eupithécie de l'épicéa
Toelichting Nederlandse naam

Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.
De hoofdvliegtijd van deze dwergspanner al in april.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Eupithecia: eu = goed, goedig en pithex, pithekos = een dwerg. De vlinders hebben een aantrekkelijk uiterlijk en zijn klein. Haworth schrijft: mooie vlinders, als ze rusten zien ze er prachtig uit: de vleugels gespreid en vlak, elegant gedrukt tegen de ondergrond; eigenlijk helemaal ontworpen om ze in vlinderkasten te verzamelen.

Auteursnaam en jaartal
(Hübner, 1825)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

witroze stipspanner
Scopula emutaria

donkere ogentroostspanner
Perizoma bifaciata

late bremspanner
Scotopteryx luridata

ogentroostspanner
Perizoma blandiata

schildstipspanner
Idaea biselata

gewone spikkelspanner
Ectropis crepuscularia

alle soorten uit deze familie