peper-en-zoutvlinder Biston betularia

Naast de normale zwart met witte vorm van de peper-en-zoutvlinder komen ook bijna geheel zwarte exemplaren voor.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Ennominae / Biston betularia
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer algemeen. Komt verspreid over het land voor.
RL: gevoelig.

Rode lijst
gevoelig

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 22-28 mm. De normale vorm van deze soort heeft een karakteristieke zwart met witte peper-en-zouttekening. Daarnaast komen ook bijna geheel zwarte exemplaren voor en een vrij donkere tussenvorm.

Uiterlijk Carter: Tot 60 mm; lichaam purperachtig bruin, bruinachtig groen of groen met een purperen middenstreep over de rug; segment acht met een paar opvallende knobbelachtige uitwassen; kop bruin, diep ingesneden.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de vroege spanner (B. strataria).

Gelijkende soorten vlinder

vroege spanner
Biston strataria

Gelijkende soorten rups

Vroege spanner (Biston strataria).
N.B.: let bij deze twee soorten ook vooral op de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen.

vroege spanner
Biston strataria

Levenscyclus

Rups: juli-begin oktober. De soort overwintert als pop in de grond.

Waardplanten

Diverse loofbomen.

Habitat

Habitat: Bossen, struwelen, parken en tuinen, ook in stedelijke omgeving.

Vliegtijd en gedrag

Begin mei-half augustus in één generatie. Rustende vlinders worden zelden aangetroffen. De vlinders komen op licht, soms meerdere exemplaren tegelijk.

België

Algemeen in het hele land.

Mondiaal

Eenzelfde verspreiding als strataria. Van het Iberisch Schiereiland via heel Europa tot Oost-Azië (hier meerdere ondersoorten evenals in) Centraal-Azië en Trans-Kaukasië. Zuid-Noord: het Middellandse Zeegebied en Klein-Azië tot Midden-Scandinavië. Ook in Noord-Amerika.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Peppered Moth
Duitse naam
Birken-Dickleibspanner, Birkenspanner
Franse naam
la Phalène du bouleau , la Phalène poivrée
Oud Nederlandse naam
berkenspanner, metertorenkop, zwartgesprenkelde vlinder
Synoniemen
Amphidasis betularia, Biston betularius
Toelichting Nederlandse naam

Peper-en-zoutvlinder is een al lang bestaande naam. Kleur en tekening zijn een mengelmoes van bruin, wit, grijs en zwart.
Ongetwijfeld is ook de Engelse naam is hierop gebaseerd.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Biston: Biston is een zoon van Mars en de stamvader van de Bistonen, een stam die met Bacchus in verband stond.
betularia: Betula is het plantengenus berk, een van de waardplanten, ook volgens Linnaeus.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

wegedoornspanner
Philereme transversata

fruitboomdwergspanner
Eupithecia insigniata

wilgenspanner
Macaria artesiaria

oranje iepentakvlinder
Angerona prunaria

cipresspanner
Thera cupressata

gewone agaatspanner
Eulithis populata

alle soorten uit deze familie