gele kustspanner Aspitates ochrearia

De gele kustspanner is een echte kustsoort en heeft onder andere hertshoornweegbree als waardplant.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Ennominae / Aspitates ochrearia
Groep
Nachtvlinder die zowel dagactief als nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Een echte kustsoort die vrijwel uitsluitend voorkomt in Zeeland en in het zuidwesten van Zuid-Holland; de soort wordt de laatste jaren ook steeds vaker langs de kust van Noord-Holland gezien. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 12-16 mm. Heeft op de enigszins afgeronde gelige voorvleugel twee bruine, vaak gegolfde dwarslijnen. De grijze lijn op de wittige achtervleugel is eveneens gegolfd. Het vrouwtje is minder geel dan het mannetje, soms bijna bruinwit, en heeft ongeveerde antennen. De achterrand van de voorvleugel is soms geblokt, vooral bij het vrouwtje. De grootte kan enigszins variëren.

Gelijkende soorten vlinder

Lijkt op de zeldzame strogele spanner (A. gilvaria) en op de roodstreepspanner (Rhodometra sacraria), die beide een puntigere voorvleugel hebben met daarop geen twee dwarslijnen maar één schuine streep.

Gelijkende soorten vlinder

roodstreepspanner
Rhodometra sacraria

strogele spanner
Aspitates gilvaria

Levenscyclus

Rups: september-juli. De rups overwintert op de waardplant of op andere planten in de grasvegetatie.

Waardplanten

Hertshoornweegbree en andere kruidachtige planten.

Habitat

Habitat: Duinen en andere plaatsen langs de kust met zand en schrale begroeiing, zoals bijvoorbeeld industrieterreinen; ook schorren, kwelders en slikken.

Vliegtijd en gedrag

Eind april-eind augustus in één, soms twee generaties. De vlinders worden overdag vaak opgejaagd vanuit de bodemvegetatie en kunnen bij warm weer ook vliegend worden waargenomen. Na het invallen van de duisternis zijn ze rustend op stengels te vinden. Ze komen op licht, meestal in kleine aantallen.

België

Vrij algemeen in de kuststreek en het Antwerpse havengebied. Daarbuiten slechts enkele waarnemingen van zwervers.

Mondiaal

Verbreid in de kustzones van Noordwest-Afrika en in het gehele kustgebied van Europa, inclusief de Zwarte Zee en de Middellandse Zee. Ook op Corsica, Sardinië en Sicilië, maar niet bekend van Kreta. Ontbreekt in Ierland, Noordwest-Engeland en de landen rond de Oostzee. Oostelijk tot in Midden-Azië. Soms ook landinwaarts.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Yellow Belle
Duitse naam
Wiesen-Staubeule
Franse naam
l'Aspilate ochracée
Synoniemen
Aspilates ochrearia, Semiaspilates ochrearia
Toelichting Nederlandse naam

Deze spanner is bij ons een soort die voorkomt in de directe omgeving van de noordzeekust. De grondkleur van deze soort is geel hoewel ook bruinere exemplaren voorkomen.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Aspitates: aspitates werd later door Treitschke gecorrigeerd naar Aspilates, maar volgens de I.C.Z.N.-regels moet de eerste spelling gehandhaafd blijven. Aspilates is een kostbare Arabische steen waar Plinius melding van maakt.
ochrearia: ochra = oker, een soort gele aarde, naar de grondkleur van de vlinder.

Auteursnaam en jaartal
(Rossi, 1794)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

sporkehoutspanner
Philereme vetulata

malvabandspanner
Larentia clavaria

kalkbandspanner
Cataclysme riguata

ogentroostspanner
Perizoma blandiata

grijze bosrankspanner
Horisme aquata

v-dwergspanner
Chloroclystis v-ata

alle soorten uit deze familie