populierenpijlstaart Laothoe populi

In rust steken de achtervleugels van de populierenpijlstaart een eind voor de voorvleugels uit.
Familie
pijlstaarten (SPHINGIDAE)
Onderfamilie
Smerinthinae / Laothoe populi
Groep
Nachtvlinder die dagactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 30-46 mm. De vleugeltekening van deze pijlstaart varieert nauwelijks. Kenmerkend zijn de kastanjebruine vlekken tegen de binnenrand van de achtervleugel. In rusthouding steekt de achtervleugel soms een heel eind onder de voorrand van de voorvleugel uit. Sommige individuen hebben een sterke rozeachtige of violette tint op de vleugels. Er komen ook bruingele vlinders voor; dit betreft vaker vrouwtjes dan mannetjes.

Uiterlijk Carter: Tot 65 mm; zeer plomp; lichaam geelachtig groen of blauwachtig groen, fijn wit gespikkeld met op de flanken zeven schuine, groenachtig witte strepen; soms met een rij roodachtige vlekjes boven de spiracula; spiracula wit met donkerrode rand; hoorn op segment elf geelachtig groen, soms met rood uiteinde; kop driehoekig, groen met twee gele strepen

Gelijkende soorten vlinder

Bij de pauwoogpijlstaart (Smerinthus ocellata) steekt de achtervleugel in rust meestal niet of hooguit een klein stukje onder de voorvleugel uit; bovendien heeft de pauwoogpijlstaart een opvallende oogvlek op de achtervleugel.

Gelijkende soorten vlinder

pauwoogpijlstaart
Smerinthus ocellata

Gelijkende soorten rups

Pauwoogpijlstaart (Smerinthus ocellata), lindepijlstaart (Mimas tiliae) en glasvleugelpijlstaart (Hemaris fuciformis). N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

lindepijlstaart
Mimas tiliae

glasvleugelpijlstaart
Hemaris fuciformis

pauwoogpijlstaart
Smerinthus ocellata

Levenscyclus

Rups: juli-oktober. De soort overwintert als pop in de grond in de buurt van de waardplant.

Waardplanten

Populier en wilg.

Habitat

Habitat: Parken, tuinen, moerassen, bossen en heiden.

Vliegtijd en gedrag

Eind april-half augustus in twee generaties. De vlinders komen goed op licht; de mannetjes meestal na middernacht, de vrouwtjes eerder en in kleinere aantallen.

België

Zeer algemeen in het hele land.

Mondiaal

Van noordwest-Afrika via heel Europa tot de 65e breedtegraad, alleen niet in Zuid-Griekenland en in het zuiden van het Iberisch schiereiland. Naar het oosten tot de Zwarte Zee en verder naar Siberië en het verre Oosten.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Poplar Hawk-moth
Duitse naam
Pappelschwärmer
Franse naam
le Sphinx du peuplier
Synoniemen
Smerinthus populi, Amorpha populi
Toelichting Nederlandse naam

Pijlstaart verwijst naar het staartje of 'pijl' op het laatste segment van de rups.
Populier is een belangrijke waardplant voor deze soort.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Laothoe: Laothoe is een van de vrouwen van Priam, koning van Troje. Ook een familienaam met dezelfde strekking als Smerinthus, zie S. ocellata.
populi: Populus is het plantengeslacht populier, de waardplant.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)
Ondersoorten

Smerinthus populi (Linnaeus, 1758); Amorpha populi (Linnaeus, 1758)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie pijlstaarten (SPHINGIDAE)

glasvleugelpijlstaart
Hemaris fuciformis

ligusterpijlstaart
Sphinx ligustri

populierenpijlstaart
Laothoe populi

klein avondrood
Deilephila porcellus

wolfsmelkpijlstaart
Hyles euphorbiae

hommelvlinder
Hemaris tityus

alle soorten uit deze familie