wilgentandvlinder Notodonta tritophus

Op de donkere voorvleugels van de wilgentandvlinder bevindt zich een lichte halvemaanvormige vlek met een donkere kern.
Familie
tandvlinders (NOTODONTIDAE)
Onderfamilie
Notodontinae / Notodonta tritophus
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt verspreid over het land voor, maar ontbreekt vrijwel in het noordwesten en midden van het land. RL: kwetsbaar.

Rode lijst
kwetsbaar

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 22-27 mm. Goed te herkennen aan de brede afgeronde en grotendeels zwartachtig grijze voorvleugel, waarover twee onduidelijk begrensde geelbruine banden lopen, één in het middenveld en één langs de achterrand. Een belangrijk kenmerk is de langgerekte licht gekleurde halvemaanvormige vlek met de donkere kern; daarachter bevindt zich vaak een opvallend, groot donker veld.

Gelijkende soorten vlinder

De dromedaris (N. dromedarius) en het kameeltje (N. ziczac) zijn kleiner en hebben een smallere voorvleugel met een minder afgeronde voorrand. De dromedaris heeft bovendien een lichte vlek in het donkere wortelveld en de halvemaanvormige vlek op de voorvleugel is kleiner en minder langgerekt. Bij het kameeltje is het hele wortelveld licht geelachtig gekleurd en de witte vlek langs de voorrand wordt begrensd door een opvallende zwarte haakvormige vlek.

Gelijkende soorten vlinder

dromedaris
Notodonta dromedarius

kameeltje
Notodonta ziczac

Gelijkende soorten rups

Geelbruine tandvlinder (Notodonta torva) en kameeltje (Notodonta ziczac).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

geelbruine tandvlinder
Notodonta torva

kameeltje
Notodonta ziczac

Levenscyclus

Rups: juni-september. De soort overwintert als pop in een losse cocon in de grond.

Waardplanten

Vooral (ratel)populier; ook wilg en berk.

Habitat

Habitat: Bossen en populierenaanplant.

Vliegtijd en gedrag

Half april-eind augustus in twee generaties.

België

Vrij zeldzaam in het hele land. Komt wijdverbreid voor in lage aantallen.

Mondiaal

Van het noorden van het Iberisch schiereiland via bijna geheel Europa (niet op de Britse eilanden) tot de Oeral. Naar het zuiden tot het Noord-Middellandse Zeegebied via Turkije tot de Kaukasus en de Kaspische Zee. Naar het noorden via Scandinavië tot bij de poolcirkel.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Three-humped Prominent
Duitse naam
Espen-Zahnspinner
Franse naam
la Dromadaire
Synoniemen
Tritophia tritophus, Notodonta phoebe, Tritophia phoebe
Toelichting Nederlandse naam

wilgentandvlinder
Elf soorten binnen de Notodontidae, tandvlinder-familie, hebben'tandvlinder' als groepsnaam. Zij hebben aan de voorvleugel een tandvormige uitstulping dat in rust boven de vlinder uitsteekt.
Wilgen vormen een belangrijke voedselbron voor de rupsen van deze soort

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Notodonta: notos = de achterkant en odous, odostos = een tand; naar de dorsale schubbenpluimen op de voorvleugels die naar voren komen als de vleugels in rust zijn. Het is waarschijnlijk dat Ochsenheimer ook de bulten op de rupsrug van een aantal soorten in gedachten had.
tritophus: tritophus is een verschrijving van trilophus = met drie kuiven, naar de drie bultjes op de rustende vlinder

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie tandvlinders (NOTODONTIDAE)

beukentandvlinder
Drymonia obliterata

roestbruine wapendrager
Clostera anastomosis

populierentandvlinder
Gluphisia crenata

wapendrager
Phalera bucephala

witte hermelijnvlinder
Cerura erminea

hermelijnvlinder
Cerura vinula

alle soorten uit deze familie