gestreepte tandvlinder Drymonia dodonaea

De gestreepte tandvlinder is een overwegend grijsachtige tandvlinder, die nogal variabel is van kleur.
Familie
tandvlinders (NOTODONTIDAE)
Onderfamilie
Notodontinae / Drymonia dodonaea
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt lokaal voor op de zandgronden in het binnenland. RL: bedreigd.

Rode lijst
bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 17-20 mm. Een overwegend grijsachtige tandvlinder die nogal variabel is van kleur. Door de vaak onduidelijke overgangen tussen de verschillende kleuren grijs is de voorvleugel weinig contrastrijk. De buitenste zone van de middenband en de zoom zijn vaak witachtig van kleur. Af en toe wordt een extra donkere vorm waargenomen. De achtervleugel is grijs met een witte dwarslijn.

Gelijkende soorten vlinder

De zuidelijke tandvlinder (D. velitaris) heeft een opvallend zandkleurig wortelveld. De witlijntandvlinder (D. querna) heeft een witte achtervleugel en vliegt meestal later. De maantandvlinder (D. ruficornis) heeft een duidelijke zwarte kommavlek in de lichte middenband en duidelijke zwarte dwarslijnen.

maantandvlinder
Drymonia ruficornis
NOTODONTIDAE: Notodontinae

zuidelijke tandvlinder
Drymonia velitaris
NOTODONTIDAE: Notodontinae

witlijntandvlinder
Drymonia querna
NOTODONTIDAE: Notodontinae

Vliegtijd en gedrag

Begin mei-eind juli in één generatie. De vlinders worden overdag soms rustend op eikenstammen gevonden. De mannetjes komen op licht, de vrouwtjes zelden.

Levenscyclus

Rups: juni-september. De rupsen worden zelden gezien, ook niet bij het kloppen van takken, wat er op wijst dat de rupsen waarschijnlijk hoog in de boomkronen leven. De soort overwintert als pop in een cocon in de grond onder de waardplant.

Waardplanten

Diverse loofbomen, met een voorkeur voor eik.

Habitat

Bossen met voldoende oude eiken.

Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt lokaal voor op de zandgronden in het binnenland. RL: bedreigd.

België

Zeer zeldzaam in Vlaanderen, sterk achteruitgegaan. Recent slechts op enkele Limburgse locaties gezien. In Wallonië vrij zeldzaam en wijdverbreid.

Mondiaal

Van het Iberisch schiereiland via West- en Midden-Europa, inclusief de Britse eilanden, via de gematigde zone tot Rusland (Wolgagebied). In het zuiden via het Middellandse Zeegebied inclusief Italië en de Balkan tot de Zwarte Zee en de Kaukasus. In het noorden tot Zuid-Scandinavië.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Engelse naam
Marbled Brown
Duitse naam
Ungeflecker Zahnspinner
Franse naam
la Triple tache
Synoniemen
Notodonta dodonaea, Drymonia dodonea, Drymonia trimacula, Notodonta trimacula
Toelichting Nederlandse naam

De gestreepte tandvlinder heeft witte en donkere strepen in de tekening.
Tandvlinders hebben aan de voorvleugel een uitstulping die in rust als een tand boven de vlinder uitsteekt.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Drymonia: drumos = eiken hakhout, dit genus komt veelvuldig voor in eikebossen.
dodonaea: Dodona is een stad van Epirus, in het noordwesten van Griekenland waar een oud orakel was gevestigd. De antwoorden van dit orakel werden gegeven door de wind die blies door een groeve met heilige eiken en die werden versterkt door ketels, aangebracht in de takken. Aldus werd dodoneus allengs tot: behorend bij de eik.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie tandvlinders (NOTODONTIDAE)

geelbruine tandvlinder
Notodonta torva

bruine wapendrager
Clostera curtula

berkentandvlinder
Odontosia carmelita

roestbruine wapendrager
Clostera anastomosis

gestreepte tandvlinder
Drymonia dodonaea

alle soorten uit deze familie