zuidelijke tandvlinder Drymonia velitaris

Rupsen van de zuidelijke tandvlinder leven op eiken op warme standplaatsen.
Familie
tandvlinders (NOTODONTIDAE)
Onderfamilie
Notodontinae / Drymonia velitaris
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Zeldzaam. Een soort met een beperkte verspreiding; komt lokaal voor in het midden, oosten en zuiden van het land. RL: gevoelig.

Rode lijst
gevoelig

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: ♂ 12-15 mm, ♀ 15-18 mm. Deze tandvlinder is goed van de andere Drymonia-soorten te onderscheiden door het zandgele wortelveld. De achtervleugel is donkerbruin.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de witlijntandvlinder (D. querna), de gestreepte tandvlinder (D. dodonaea), de beukentandvlinder (D. obliterata) en de maantandvlinder (D. ruficornis).

maantandvlinder
Drymonia ruficornis
NOTODONTIDAE: Notodontinae

gestreepte tandvlinder
Drymonia dodonaea
NOTODONTIDAE: Notodontinae

witlijntandvlinder
Drymonia querna
NOTODONTIDAE: Notodontinae

beukentandvlinder
Drymonia obliterata
NOTODONTIDAE: Notodontinae

Levenscyclus

Rups: juli-september. De rups zit vaak op de onderste takken van alleenstaande eiken op een warme standplaats. De soort overwintert als pop in een cocon in de strooisellaag of in de grond.

Waardplanten

Eik.

Habitat

Open gebieden met een warm microklimaat.

Vliegtijd en gedrag

Eind mei-begin augustus in één generatie. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes komen meestal vroeg in de avond op licht.

België

Zeer zeldzaam in Vlaanderen. Slechts een beperkt aantal vindplaatsen in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. In Wallonië zeer zeldzaam met enkele vindplaatsen in Namen en Luxemburg.

Mondiaal

Van het noorden van het Iberisch schiereiland via Zuid- en Midden-Europa tot Rusland. In het zuiden via Midden-Italië, de Balkan en Turkije tot de Zwarte Zee en de Kaukasus. Naar het noorden tot Noord-Duitsland.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Duitse naam
Südlicher Zahnspinner
Franse naam
la Voile
Synoniemen
Ochrostigma velitaris, Drynobia velitaris, Notodonta velitaris
Toelichting Nederlandse naam

De zuidelijke tandvlinder is thuis in zuidelijker delen van Europa. Tandvlinders hebben aan de voorvleugel een uitstulping die in rust als een tand boven de vlinder uitsteekt.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Drymonia: drumos = eiken hakhout, dit genus komt veelvuldig voor in eikebossen.

Auteursnaam en jaartal
(Hufnagel, 1766)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie tandvlinders (NOTODONTIDAE)

eikentandvlinder
Peridea anceps

maantandvlinder
Drymonia ruficornis

wilgentandvlinder
Notodonta tritophus

bruine wapendrager
Clostera curtula

gestreepte tandvlinder
Drymonia dodonaea

tweekleurige tandvlinder
Leucodonta bicoloria

alle soorten uit deze familie