veelvraat Macrothylacia rubi

De veelvraat is een grote spinner, waarvan de mannetjes overdag vliegen.
Familie
spinners (LASIOCAMPIDAE)
Onderfamilie
Lasiocampinae / Macrothylacia rubi
Groep
Nachtvlinder die zowel dagactief als nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt verspreid over het hele land voor; op sommige vliegplaatsen talrijk. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: ♂ 22-26 mm, ♀ 26-31 mm. De combinatie van de grote afmetingen en de twee, min of meer parallel lopende, licht gekleurde centrale dwarslijnen op de voorvleugel maken deze spinner goed herkenbaar. Het mannetje is overwegend roodbruin; het grotere vrouwtje is grotendeels grijsbruin.

Uiterlijk Carter: Tot 65 mm; lichaam fluweelzwart, op de rug een dichte, roodachtig bruine beharing en grijsachtige haren op de flanken; kop zwart en bruinachtig behaard; de haren kunnen jeuk veroorzaken. De jonge rupsjes zijn zwartachtig bruin met op de rug lichtgele insnijdingen tussen de segmenten.

Gelijkende soorten vlinder

Geen resultaten.

Levenscyclus

Rups: augustus-april. De rups is actief tot in september en overwintert in volgroeid stadium op de grond, soms verscholen tussen mos of dode bladeren. Komt na de winter slechts korte tijd tevoorschijn om te zonnen in de voorjaarszon en verpopt zich in april, zonder verder nog voedsel op te nemen, in een langwerpige sigaarvormige cocon vlak bij de grond.

Waardplanten

Diverse kruidachtige en houtige planten, waaronder struikhei, bosbes, braam en kruipwilg.

Habitat

Habitat: Heiden, vochtige graslanden, open bossen en duinen.

Vliegtijd en gedrag

Eind april-eind juni in één generatie. De snel vliegende mannetjes zijn overdag actief, maar komen soms ook ´s nachts op licht. De vrouwtjes vliegen uitsluitend ´s nachts en komen goed op licht, waarbij ze direct beginnen met het afzetten van de eieren.

België

In Vlaanderen grotendeels beperkt tot de Kempen en de westkust, waar de soort lokaal algemeen is. Elders zeldzamer. In Wallonië vrij algemeen en wijdverbreid.

Mondiaal

Van het noorden van het Iberisch schiereiland via West-Europa (inclusief de Britse eilanden) en de gematigde zone oostwaarts tot Siberië. Naar het noorden (tot boven de poolcirkel) in heel Scandinavië en naar het zuiden tot de Middellandse Zee en tot de Zwarte Zee.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Fox Moth
Duitse naam
Brombeerspinner
Franse naam
le Bombyx de la ronce , la Polyphage
Oud Nederlandse naam
heidespinner, veelvraatrups, veelvraatvlinder
Synoniemen
Bombyx rubi, Gastropacha rubi
Toelichting Nederlandse naam

De rups kan kennelijk veel voedsel aan. In bosbouwkringen is veelvraat al decennialang in gebruik. Meer over Nederlandse namen

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Macrothylacia: macro = groot en thulakos = een zak, een buidel. Dit heeft betrekking op de grote cocon van deze vlindersoort.
rubi: rubi komt van Rubus, het plantengeslacht braam, een van de waardplanten die Linnaeus opgeeft.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spinners (LASIOCAMPIDAE)

kleine hageheld
Lasiocampa trifolii

grijsbandspinner
Trichiura crataegi

veelvraat
Macrothylacia rubi

wolspinner
Eriogaster lanestris

ringelrups
Malacosoma neustria

heideringelrups
Malacosoma castrensis

alle soorten uit deze familie