zuidelijke worteluil Agrotis trux

Familie
uilen (NOCTUIDAE)
Onderfamilie
Noctuinae / Agrotis trux
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Van deze soort zijn slechts twee 'recente' waarnemingen bekend die dateren uit 1986 in Heerlen en uit 1993 in Haamstede.

Rode lijst
verdwenen

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 16-19 mm. De voorvleugel van deze uil is enigszins puntig met een kaarsrechte voorrand en een kleine, donker omrande witachtige ringvlek, die soms een donkere kern heeft. Bij zeer lichte exemplaren valt de ringvlek soms weg tegen de grondkleur. Het mannetje heeft een licht of donker grijsachtig bruine voorvleugel met een donkerbruine bestuiving en donkere vlekken; de achtervleugel is wit en de antennen zijn enigszins geveerd. Het vrouwtje is te herkennen aan de zwartachtige voorvleugel met een lichter, grijs getint veld aan de buitenzijde van de niervlek; de achtervleugel is grijsachtig met een vage grijsbruine achterrand.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de gewone velduil (A. segetum) en de geoogde worteluil (A. clavis).

Gelijkende soorten vlinder

geoogde worteluil
Agrotis clavis

gewone velduil
Agrotis segetum

Levenscyclus

Rups: augustus-april. De rups verbergt zich overdag dicht tegen de grond en overwintert in volgroeid stadium op of in de grond; de verpopping vindt ondergronds plaats.

Waardplanten

Diverse kruidachtige planten en grassen.

Habitat

Habitat: Droge steppeachtige gebieden met lage vegetatie.

Vliegtijd en gedrag

Juli-september in één generatie; in Zuid-Europa een tweede generatie in oktober-november. De vlinders komen op licht en op smeer.

België

Slechts een enkele melding van een zwerver uit het midden van het land.

Mondiaal

Noord-Afrika, het hele Middellandse Zeegebied tot Voor-Azië. In het Atlantische klimaat noordelijk tot Bretagne en de Zuid- en Westkust van de Britse eilanden. Naar het oosten Zuid-Zwitserland, de zuidelijke Alpendalen, Oostenrijk, Hongarije, Roemenië; ook in Polen voorkomend. Duitse opgaven dienen te worden nagekeken.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Crescent Dart
Franse naam
la Noctulelle farouche
Toelichting Nederlandse naam

De Agrotis- en Euxoa-soorten werden samengevoegd onder de groepsnaam worteluil. De rupsen hebben een relatie met plantenwortels.
Deze ongewone vlinder heeft zijn verspreiding zuidelijk (en ver oostelijk) van ons land.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Agrotis: agrotes = van het veld, iemand van het platte land. Grasland is meer het habitat dan bossen. Deze naam werd als eerste door Hübner voorgesteld (1806).
trux: trux = ruw. Mogelijk naar de grove structuur van de antennen of, zoals Spuler veronderstelt, naar het harige achterlijf.

Auteursnaam en jaartal
Hübner, 1824)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie uilen (NOCTUIDAE)

eikenvoorjaarsuil
Orthosia miniosa

geelbruine rietboorder
Archanara dissoluta

bonte daguil
Protoschinia scutosa

glanzende marmeruil
Pseudeustrotia candidula

liesgrasboorder
Phragmatiphila nexa

zandhaverboorder
Longalatedes elymi

alle soorten uit deze familie