sigma-uil Eugraphe sigma

Familie
uilen (NOCTUIDAE)
Onderfamilie
Noctuinae / Eugraphe sigma
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Van deze soort zijn geen recente waarnemingen bekend; de laatste waarnemingen dateren uit 1952 (Hoenderloo), 1972 (Putten) en uit 1990 en 1994 (Gortel).

Rode lijst
verdwenen

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 17-20 mm. De voorvleugel van deze uil is breed en heeft een donkere roodbruine grondkleur met een lichtbruine voorrand. De ringvlek en de niervlek zijn donker omrand, de ringvlek is soms lichter van kleur. Achter deze beide uilvlekken ligt een zwarte pijlvlek, onderbroken door de uilvlekken. De tapvlek is klein en vaak gereduceerd tot een kleine stip. De lichte binnenste en buitenste dwarslijn zijn aan beide zijden zwart afgezet en gelobd; de buitenste dwarslijn is aan de binnenzijde met enkele pijlvlekjes verbonden. De achtervleugel is vrijwel egaal bruinachtig grijs.

Gelijkende soorten vlinder

De splinterstreep (Naenia typica), de enige andere uil met zo'n brede voorvleugel, is veel bonter getekend.

Gelijkende soorten vlinder

splinterstreep
Naenia typica

Kenmerken rups

Ter Haar: Rups licht koperrood met drie lichte ruglijnen, waartussen gele, van boven bruin afgezette, opzij naar voren gebogen dwarslijnen; voor elke dwarslijn staan twee witte stippen.

Levenscyclus

In het buitenland overwintert de soort als halfvolgroeide rups en de verpopping vindt plaats in de grond. Jonge rupsen leven bovenin de waardplant. Na de overwintering zitten ze overdag verscholen in de kruidlaag en klimmen ‘s nachts omhoog om te foerageren op de twijguiteinden.

Waardplanten

Diverse lage planten, waaronder wollige sneeuwbal en gouden regen. In het buitenland ook bekend van struikachtige gewassen zoals sleedoorn, kamperfoelie en liguster.

Vliegtijd en gedrag

Juni-juli in één generatie.

België

Kwam voor 1980 voor in het zuiden van het land.

Mondiaal

Van West-Europa (Frankrijk) via Midden-Europa naar het oosten tot Japan. Naar het noorden tot Zuid-Scandinavië, in het zuiden van de Pyreneeën tot de Balkan en verder de Zwarte Zee tot de bergen van Midden-Azië. Niet op het Iberisch schiereiland en niet op de Britse eilanden. Er is een geïsoleerd voorkomen gemeld uit Zuid-Italië.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Duitse naam
Sigma-Bodeneule
Synoniemen
Lycophotia sigma, Noctua sigma, Agrotis sigma, Agrotis signum
Toelichting Nederlandse naam

sigma-uil
Zie voor de naamsverklaring bij 'toelichting wetenschappelijke naam'.
Waarschijnlijk zou een sigma te ontdekken zijn in de tekening op de voorvleugel.
Ook de Duitse soortnaam heeft de Griekse letter in de soortnaam opgenomen.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Eugraphe: eu = goed en graphe = een schets, een ontwerp, een letter van het alfabet.
sigma: sigma is een Griekse letter.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie uilen (NOCTUIDAE)

kooluil
Mamestra brassicae

bruine groenuil
Anaplectoides prasina

oranjegeel halmuiltje
Oligia fasciuncula

russenuil
Coenobia rufa

gewone worteluil
Agrotis exclamationis

chi-uil
Antitype chi

alle soorten uit deze familie