grote bosbesuil Eurois occulta

Familie
uilen (NOCTUIDAE)
Onderfamilie
Noctuinae / Eurois occulta
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid

Zeldzaam. Komt zeer verspreid en lokaal voor; de meeste waarnemingen komen van de Veluwe. RL: ernstig bedreigd.

Rode lijst
ernstig bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 24-27 mm. Door de relatief lange smalle voorvleugel goed te onderscheiden van andere grote donkere uilen. De voorvleugel is grijs of zwartachtig met een lichtgrijze tekening; de hoeveelheid lichtgrijs kan sterk variëren. Meestal vallen de niervlek en vooral de ringvlek goed op door hun lichte kleur. In het wortelveld ligt een doorgaans moeilijk zichtbaar zwart streepje. Aan de binnenzijde van de golflijn liggen enkele zwarte pijlvlekken. De achtervleugel is gelijkmatig bruinachtig donkergrijs met contrasterende witte franje.

Gelijkende soorten vlinder

De marmeruil (Polia nebulosa) houdt de vleugels minder plat boven het lichaam en de voorrand van de voorvleugel is meer gebogen; in het wortelveld ligt nooit een zwart streepje.

Gelijkende soorten vlinder

marmeruil
Polia nebulosa

Gelijkende soorten rups

Bruine bosbesuil (Lithomoia solidaginis) en spurrie-uil (Anarta trifolii).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

bruine bosbesuil
Xylena solidaginis

spurrie-uil
Anarta trifolii

Levenscyclus

Rups: september-juni. De rups foerageert ´s vooral nachts. De soort overwintert als jonge rups en verpopt zich zonder cocon in de strooisellaag of tussen mos.

Waardplanten

Wilde gagel, bosbes, berk en wilg; vooral na de overwintering ook allerlei kruidachtige planten.

Habitat

Habitat: Moerasachtige gebieden, natte heiden, rivieroevers en bossen.

Vliegtijd en gedrag

Half juni-begin september in één generatie. De vlinders worden het meest aangetroffen op smeer; soms komen ze op licht.

Belgiƫ

Zeer zeldzaam. Zwervers worden af en toe in Vlaanderen gezien. In Wallonië verbreid, maar zeldzaam en lokaal in de Hoge Ardennen in Luik en Luxemburg.

Mondiaal

Noord- en Midden-Europa, Noord- en Midden-Azië, het noorden van Noord-Amerika, Groenland, IJsland. In het zuiden slechts lokaal in het bergland (Pyreneeën, gebergten op de Balkan, Pontisch gebergte).

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Great Brocade
Duitse naam
Graue Heidelbeereule
Franse naam
l'Occulte
Oud Nederlandse naam
bosbesuiltje
Synoniemen
Agrotis occulta, Aplecta occulta
Toelichting Nederlandse naam

Dit is een grote uil en één van de waardplanten is bosbes.
Ook de Duitse soortnaam licht de bosbes uit het rijtje waardplanten.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Eurois: euroos = fraai verloop, naar de leuke golflijntjes op de voorvleugels.
occulta: occultus = verborgen, in het donker. Linnaeus beschrijft de voorvleugels als 'fusco nebulosis', met wolkjes en Clerck vindt de vleugels heel donker (1759).

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie uilen (NOCTUIDAE)

astermonnik
Cucullia asteris

egale rietboorder
Arenostola phragmitidis

bonte daguil
Protoschinia scutosa

gewone silene-uil
Hadena bicruris

witband-silene-uil
Hadena compta

vlasbekuiltje
Calophasia lunula

alle soorten uit deze familie