witband-silene-uil Hadena compta

Familie
uilen (NOCTUIDAE)
Onderfamilie
Hadeninae / Hadena compta
Groep
Nachtvlinder die zowel dagactief als nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt verspreid over het land voor. RL: bedreigd.

Rode lijst
bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 13-15 mm. Opvallend is de scherp tegen de zwartachtig grijze voorvleugel afstekende, grillige witte band in het middenveld, die doorloopt tot aan de binnenrand van de vleugel en waarin de ringvlek is opgenomen en waaraan de niervlek doorgaans is aangesloten. Er is weinig variatie.

Gelijkende soorten vlinder

De gevlekte silene-uil (H. confusa) heeft doorgaans een onvolledige witte middenband, die niet doorloopt tot de binnenrand van de voorvleugel. Zie ook de witvlek-silene-uil (H. albimacula).

gevlekte silene-uil
Hadena confusa
NOCTUIDAE: Hadeninae

witvlek-silene-uil
Hadena albimacula
NOCTUIDAE: Hadeninae

Gelijkende soorten rups

Gevorkte silene-uil (Sideridis rivularis), gevlekte silene-uil (Hadena confusa) en gewone silene-uil (Hadena bicruris).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

gevorkte silene-uil
Sideridis rivularis
NOCTUIDAE: Hadeninae

gevlekte silene-uil
Hadena confusa
NOCTUIDAE: Hadeninae

gewone silene-uil
Hadena bicruris
NOCTUIDAE: Hadeninae

Vliegtijd en gedrag

Begin mei-begin september in twee generaties. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en bezoeken bloemen. Het vrouwtje is vaak in de schemering actief om eitjes af te zetten op de waardplant.

Levenscyclus

Rups: juni-september. De jonge rups leeft in de zaaddozen van de waardplant; grotere rupsen foerageren ´s nachts op de zaaddozen en op de bladeren en verlaten overdag de waardplant om zich dicht bij de grond te verbergen. De soort overwintert als pop in een cocon in de grond.

Waardplanten

Duizendschoon en blaassilene.

Habitat

Vooral graslanden, bossen en tuinen.

Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt verspreid over het land voor. RL: bedreigd.

België

Zeldzaam en achteruitgegaan. In Vlaanderen in alle provincies wijdverbreid, in Wallonië nog zeldzamer.

Mondiaal

Noord-Afrika (Marokko), het Iberisch schiereiland, heel Europa en Midden-Azië tot Oost-Azië (Japan). In het westen tot Zuid-Engeland in het noorden tot Midden-Scandinavië en de Baltische staten. In het zuiden het Middellandse Zeegebied tot Voor-Azië (Iran, Afghanistan) waar meedere ondersoorten zijn beschreven (Hacker, 1996).

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Engelse naam
Varied Coronet
Duitse naam
Weissbinden-Nelkeneule
Franse naam
l'Arrangée , la Noctuelle de l'oeillet
Synoniemen
Dianthoecia compta, Harmodia compta
Toelichting Nederlandse naam

Silenesoorten zijn belangrijke waardplanten van deze soort.
Over de vleugel loopt een grillig gevormde witte band.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Hadena: hades = de onderwereld. Schrank vertaald 'Trübeule' met 'moping owl' (kniezende uil). Deze naam had aanvankelijk de status van een familienaam.
compta: comptus = versierd, opgesmukt, naar het aantrekkelijke patroon op de vleugels van de vlinder.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie uilen (NOCTUIDAE)

gelobd halmuiltje
Oligia strigilis

heide-schaaruil
Papestra biren

pseudo-bleke grasuil
Mythimna favicolor

oostelijke monnik
Cucullia fraudatrix

lindegouduil
Tiliacea citrago

zuidelijke kamperfoelie-uil
Calliergis ramosa

alle soorten uit deze familie