heidewitvleugeluil Aporophyla lueneburgensis

Een zeer zeldzame soort van heiden is de heidewitvleugeluil, die onder andere struikhei, bosbes en rolklaver als waardplant heeft.
Familie
uilen (NOCTUIDAE)
Onderfamilie
Hadeninae / Aporophyla lueneburgensis
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer zeldzaam. Deze soort komt lokaal voor op de Veluwe; slechts een enkele waarneming daarbuiten.

Rode lijst
verdwenen

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 15-17 mm. Deze uil lijkt sterk op de bruine witvleugeluil (A. lutulenta), maar heeft een smallere voorvleugel, is gemiddeld iets kleiner en heeft doorgaans een scherpere tekening. De voorvleugel heeft een gelijkmatige, dof bruinachtig grijze grondkleur of is zwaar bespikkeld met staalgrijs en heeft een zwartachtige middenband, die soms onduidelijk is. De centrale dwarslijn die over de witte achtervleugel van het mannetje loopt, bestaat uit een rij duidelijke zwarte vlekjes of streepjes; de dwarslijn vormt soms een gebogen lijn. De antennen van het mannetje zijn licht geveerd.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de bruine witvleugeluil (A. lutulenta) en de zwarte witvleugeluil (A. nigra).

zwarte witvleugeluil
Aporophyla nigra
NOCTUIDAE: Hadeninae

bruine witvleugeluil
Aporophyla lutulenta
NOCTUIDAE: Hadeninae

Gelijkende soorten rups

Bruine witvleugeluil (Aporophyla lutulenta) en zwarte witvleugeluil (Aporophyla nigra).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

bruine witvleugeluil
Aporophyla lutulenta
NOCTUIDAE: Hadeninae

zwarte witvleugeluil
Aporophyla nigra
NOCTUIDAE: Hadeninae

Levenscyclus

Rups: september-juni. De rups foerageert ´s nachts en verbergt zich overdag dicht bij de grond. De soort overwintert als jonge rups. De verpopping vindt plaats in de grond.

Waardplanten

Diverse kruidachtige en houtige planten, waaronder struikhei, bosbes en rolklaver.

Habitat

Heiden.

Vliegtijd en gedrag

Begin augustus-eind september in één generatie. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en bezoeken bloemen.

België

Zeer zeldzaam. Recent één Vlaamse vindplaats, in de Antwerpse Kempen; vroeger ook in Limburg.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Northern Deep-brown Dart
Duitse naam
Gelbbraune Schilfeule
Toelichting Nederlandse naam

De witvleugeluilen hebben witte achtervleugels. Het betreft het Genus Aporophyla.
Deze witvleugeluil is een echte heidesoort.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Aporophyla: aporos = ingewikkeld, moeilijk en phule = een klasse, een groep, vrij geïnterpreteerd is dit ieder taxon boven die van soort. Dit verwijst naar de moeilijkheid om dit genus een goede plaats te geven in de systematiek.
lueneburgensis: hoewel Freyer niet aangeeft waar zijn type exemplaar werd gevonden, mag wel worden aangenomen dat dat Lüneburg in het noordwesten van Duitsland is.

Auteursnaam en jaartal
(Freyer, 1848)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie uilen (NOCTUIDAE)

zuidelijke kamperfoelie-uil
Calliergis ramosa

witvlekworteluil
Euxoa lidia

schilddrager
Subacronicta megacephala

dubbelpijl-uil
Graphiphora augur

bruine grasuil
Rhyacia simulans

oranjegeel halmuiltje
Oligia fasciuncula

alle soorten uit deze familie