saffraangouduil Tiliacea aurago

Rupsen van de saffraangouduil foerageren 's nachts op de knoppen, bloemen en bladeren van diverse loofbomen.
Familie
uilen (NOCTUIDAE)
Onderfamilie
Hadeninae / Tiliacea aurago
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Algemeen. Komt verspreid over het land voor; wordt het meest waargenomen in de duinen en op de zandgronden in het binnenland. RL: kwetsbaar.

Rode lijst
kwetsbaar

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 14-16 mm. De voorvleugel is rozeachtig rood tot paarsachtig bruin en heeft een brede goudgele of oranjegele middenband met golvende randen; soms is de middenband zeer donker oranje. Sommige exemplaren zijn sterk rood gekleurd, waardoor de tekening vervaagt. De ringvlek en de niervlek zijn bruinachtig gevuld en licht omrand. De golflijn, een vlek in het wortelveld en een vlek in de vleugelpunt hebben dezelfde kleur als de middenband; dit is een kenmerkend patroon.

Uiterlijk Carter: Tot 25 mm; lichaam bleek okerkleurig of purperachtig bruin, lichter tussen de segmenten; witte spikkels; over de rug een witachtige middenstreep met aan weerszijden een minder duidelijke, fijne, witte lengtestreep; over de spiracula een lichtbruine of witachtige lengtestreep waaronder het lichaam bleek okerkleurig of grijsachtig wit is; kop klein en bruin.

Gelijkende soorten vlinder

Geen resultaten.

Gelijkende soorten rups

Wilgengouduil (Xanthia togata), gewone gouduil (Xanthia icteritia) en iepengouduil (Xanthia gilvago).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

gewone gouduil
Xanthia icteritia

wilgengouduil
Xanthia togata

iepengouduil
Xanthia gilvago

Levenscyclus

Rups: mei. De rups foerageert ´s nachts; jonge rupsen op de knoppen en de bloemen van de waardplant, oudere rupsen eten van de bladeren. De eieren worden afgezet op een tak van de waardplant en overwinteren.

Waardplanten

Diverse loofbomen, waaronder beuk en spaanse aak.

Habitat

Habitat: Loofbossen, ruige akkers en graslanden, struwelen en tuinen.

Vliegtijd en gedrag

Eind augustus-eind oktober in één generatie. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en bezoeken overrijpe bramen en bloemen van klimop.

België

Vrij zeldzaam. Wijdverbreid in het hele land.

Mondiaal

Komt in de meeste Europese landen voor. Noordelijk tot Noord-Engeland, Zuid-Scandinavië, Estland en de Zwarte Zee. Naar het zuiden tot Noord-Spanje, Zuid-Italië, Griekenland en Noordwest-Turkije.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Barred Sallow
Duitse naam
Gold-Gelbeule
Franse naam
la Fardée , l'Éblouissante , la Xanthie dorée
Oud Nederlandse naam
gouduil
Synoniemen
Xanthia aurago, Cirrhia aurago, Cosmia aurago
Toelichting Nederlandse naam

De gouduilen hebben een geelachtige (gouden) grondkleur.
De kleur van deze vlinder is kennelijk zo geel dat saffraan toegevoegd werd aan gouduil.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

aurago: aureum = goud en voor -ago zie bij T. citrago.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie uilen (NOCTUIDAE)

gelijnde grasuil
Tholera decimalis

moeras-w-uil
Lacanobia splendens

bonte worteluil
Agrotis vestigialis

schijn-nonvlinder
Panthea coenobita

helmgrasuil
Mythimna litoralis

bonte daguil
Protoschinia scutosa

alle soorten uit deze familie