grijsgroene zomervlinder Pseudoterpna pruinata

In Nederland komt de grijsgroene zomervlinder vooral voor op Terschelling; elders is het een zeldzame soort.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Geometrinae / Pseudoterpna pruinata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed op gelijkende soorten letten)
Zeldzaamheid

Zeldzaam. Een soort die slechts af en toe wordt waargenomen; er komen relatief veel waarnemingen van Terschelling. Nederland bevindt zich in een overgangsgebied tussen twee ondersoorten. Globaal kan gezegd worden dat de ondersoort pruinata boven de grote rivieren voorkomt en de ondersoort atropunctaria daaronder; er zijn echter gebieden waar ze allebei door elkaar voorkomen. RL: ernstig bedreigd.

Rode lijst
ernstig bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 14-19 mm. De blauwachtig groene kleur (vaak verblekend naar grijsachtig wit) en de sterk getande donkergroene of zwartachtige centrale dwarslijnen op de voorvleugel zijn kenmerkend. De ondersoort pruinata is vrij egaal groen met soms (donker)groene dwarslijnen en een lichte onderzijde van de vleugels. De ondersoort atropunctaria is wat bonter, gewoonlijk levendiger groen (soms grijs) met zwarte dwarslijnen of spikkels.

Uiterlijk Carter: Tot 26 mm; lichaam groen met een donkergroene middenstreep over de rug en aan weerszijden daarvan een witte lengtestreep; onder de spiracula een brede roze-achtig witte lengtestreep; kop zeer sterk ingesneden, waardoor twee kegelvormige punten worden gevormd; op het eerste lichaamssegment twee identieke punten, maar dan met rode uiteinden.

Gelijkende soorten vlinder

Geen resultaten.

Levenscyclus

Rups: juli-mei. De soort overwintert als jonge rups verscholen tussen de takken van de waardplant en verpopt zich in de strooisellaag.

Waardplanten

Brem en gaspeldoorn.

Habitat

Habitat: Vooral heiden, open bossen en struwelen.

Vliegtijd en gedrag

Half juni-begin september in één, soms twee generaties; de tweede generatie is partieel. De vlinders kunnen overdag van de waardplant of de nabijheid daarvan worden opgejaagd. Ze worden na het invallen van de duisternis actief en komen in kleine aantallen op licht.

België

Zeer zeldzaam in Vlaanderen. Nagenoeg beperkt tot de Antwerpse en Limburgse Kempen. In Wallonië zeldzaam en wijdverbreid ten zuiden van Samber en Maas.

Mondiaal

Van Spanje en Frankrijk via de Britse eilanden tot Zuid-Scandinavië. Van Midden-Europa via de Baltische staten, Wit-Rusland en de Oekraïne tot zuidelijk Europees Rusland. Meer naar het oosten ssp. virellata (Krulikovski 1910) via de Zuid-Oeral tot Kazachstan, waar P. simplex (Viidalepp 1996) pruinata gaat vervangen. In het zuiden: de Zuidoost-Europese landen en Italië, de Balkan tot Klein-Azië en Armenië. Hier komt in enige gebieden pruinata samen voor met de nabije verwant P. coronillaria.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Grass Emerald
Duitse naam
Ginster-Grünspaner
Franse naam
l'Hémithée du genêt , l'Hemitée du cytise
Oud Nederlandse naam
goudenregenspanner
Synoniemen
Pseudoterpna atropunctaria, Hemithea cythisaria
Toelichting Nederlandse naam

De zomervlinders vliegen in de zomermaanden. Deze zomervlinder heeft kenmerkende grijsgroene vleugels.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Pseudoterpna: pseudos = leugen, valsheid en terpnos = prachtig. De bedrieglijke mooie groene kleur die spoedig verdwijnt.
pruinata: pruina = rijp, de witte berijping van de groene vleugels.

Auteursnaam en jaartal
(Hufnagel, 1767)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

bosrankdwergspanner
Eupithecia haworthiata

voorjaarsspanner
Apocheima hispidaria

scherphoekbandspanner
Euphyia unangulata

spardwergspanner
Eupithecia abietaria

kornoeljespanner
Asthena anseraria

late meidoornspanner
Theria rupicapraria

alle soorten uit deze familie