drielijnuil Charanyca trigrammica

Familie
uilen (NOCTUIDAE)
Onderfamilie
Hadeninae / Charanyca trigrammica
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer algemeen. Komt vooral voor in de duinen en op de zandgronden in het binnenland; wordt ook daarbuiten af en toe waargenomen. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 15-17 mm. Deze stevig gebouwde uil heeft een vrij brede, enigszins spits toelopende voorvleugel. Kenmerkend is het patroon van drie ruwweg parallel lopende donkere dwarslijnen op een effen ondergrond. De binnenste en de buitenste dwarslijn zijn dun en vrij scherp; daar tussenin ligt een bredere diffuse middelste dwarslijn. De kleur van de voorvleugel bestaat uit een mengeling van grijs- of oranjeachtig bruin en melkwit met een fijne donkere spikkeling. De vleugelzoom is doorgaans donkerder dan de rest van de vleugel en ook aan de buitenzijde van de middelste dwarslijn is vaak een donkere zone aanwezig; bij sommige exemplaren is de vleugel vanaf de middelste dwarslijn tot aan de achterrand geheel donkerder. Soms komen donkerbruine vlinders voor met licht afgezette centrale dwarslijnen.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de tweestreepgrasuil (Mythimna turca).

tweestreepgrasuil
Mythimna turca
NOCTUIDAE: Hadeninae

Gelijkende soorten rups

Gewone stofuil (Hoplodrina octogenaria), egale stofuil (Hoplodrina blanda) en zuidelijke stofuil (Hoplodrina ambigua).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

gewone stofuil
Hoplodrina octogenaria
NOCTUIDAE: Hadeninae

egale stofuil
Hoplodrina blanda
NOCTUIDAE: Hadeninae

zuidelijke stofuil
Hoplodrina ambigua
NOCTUIDAE: Hadeninae

Levenscyclus

Rups: juni-april. De rups foerageert ´s nachts laag bij de grond en verbergt zich overdag in de grond, waar ook de verpopping plaatsvindt. De soort overwintert als rups.

Waardplanten

Diverse kruidachtige planten, waaronder centaurie, weegbree en paardenbloem.

Habitat

Graslanden, heiden, duinen, struwelen, open bossen en bosranden.

Vliegtijd en gedrag

Eind april-eind juli in één generatie. De vlinders rusten overdag in het gras en bezoeken bloemen.

België

Vrij zeldzaam, met een versnipperde verspreiding in Vlaanderen, van de Westkust tot aan de Maas. Lokaal algemeen. In Wallonië vrij algemeen en wijdverbreid.

Mondiaal

Nagenoeg heel Europa, noordelijk tot Noord-Engeland en Zuid-Scandinavië. Naar het zuiden tot Noord-Spanje, Zuid-Italië, Sicilië en Griekenland. Ook in Klein-Azië (Noord-Turkije) en in de Kaukasus.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Treble Lines
Duitse naam
Dreilinieneule
Franse naam
l'Évidente , la Noctuelle trilignée
Synoniemen
Grammesia trigrammica, Meristis trigrammica, Caradrina trigrammica, Caradrina trilinea, Caradrina bilinea
Toelichting Nederlandse naam

De drie lijnen dwars over de voorvleugel zijn kenmerkend. Ook de Latijnse, Franse, Duitse en Engelse naam wijst op de drielijnigheid.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Charanyca: khara = genoegen, plezier en nux, nuctos = nacht, nachtelijk. Verwijzend naar de nachtelijke levenswijze. Een Griekse benadering van Noctua.
trigrammica: tri- = drie en gramma = lijn; met drie (dwars-)lijnen dus.

Auteursnaam en jaartal
(Hufnagel, 1766)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie uilen (NOCTUIDAE)

zuidelijke kamperfoelie-uil
Calliergis ramosa

witvlekworteluil
Euxoa lidia

schilddrager
Subacronicta megacephala

dubbelpijl-uil
Graphiphora augur

bruine grasuil
Rhyacia simulans

oranjegeel halmuiltje
Oligia fasciuncula

alle soorten uit deze familie