Dagvlinder of nachtvlinder

Overdag of 's nachts?

In Nederland leven meer dan 2400 soorten vlinders. Een groot deel daarvan zijn nachtvlinders (ongeveer 920 soorten) of micro-vlinders (heel kleine vlindertjes, ruim  1480 soorten). Er leven nu nog 53 soorten dagvlinders in ons land.

Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders vliegen overdag en nachtvlinders 's nachts. Maar dat is niet helemaal waar, want er zijn ook nachtvlinders die overdag vliegen: de dagactieve nachtvlinders. Nachtvlinders zijn vaak minder opvallend gekleurd, maar er bestaan ook hele felgekleurde nachtvlinders. 

Om echt zeker te weten of je een dagvlinder of een nachtvlinder hebt gezien, kan je kijken naar de voelsprieten (antennen) of de stand van de vleugels. 

Voelsprieten

De voelsprieten van een vlinder, ook wel antennen genoemd, zijn een goed kenmerk om te weten of je te maken hebt met een dagvlinder of met een nachtvlinder. 

 

Zit er een soort 'knopje' op het eind van de antenne? Dan is het een dagvlinder.


Zijn de antennen draadvormig of geveerd? Dan is het een nachtvlinder.

De voelsprieten van de kolibrievlinder zijn draadvormig en hebben geen knopje: dit is een nachtvlinder

De voelsprieten van het koolwitje hebben een knopje op het eind: dit is een dagvlinder.

Stand van de vleugels

Een andere verschil waar je op kunt letten, is de stand van de vleugels. Wanneer dagvlinders rusten houden ze hun vleugels meestal dichtgeklapt, boven hun lichaam. Nachtvlinders doen dat anders: zij leggen hun vleugels juist plat. Maar dit kenmerk werkt niet altijd: als dagvlinders lekker zitten te zonnen, leggen ze hun vleugels ook plat. 

De hagedoornvlinder houdt zijn vleugels in rust plat boven zijn lichaam: dit is een nachtvlinder. 

Het icarusblauwtje houdt zijn vleugel in rust dichtgeklapt, haaks op zijn lichaam. Dit is een dagvlinder. 

Dagactieve nachtvlinders

De meeste nachtvlinders vliegen alleen 's nachts, maar er zijn ongeveer 100 soorten nachtvlinders die ook overdag actief zijn. Dat noemen we dagactieve nachtvlinders. Net als dagvlinders vliegen ze rond als het zonnig is en drinken nectar uit bloemen. Ze worden dan vaak verward met dagvlinders. 

De Sint-Jacobsvlinder is een dagactieve nachtvlinder. Door zijn zwart-rode kleur valt hij erg op. 

De gamma-uil is een echte druktemaker: je kunt hem in de zomer vaak door tuin zien vliegen. Deze dagactieve nachtvlinder hoort bij de trekvlinders: in het najaar vliegt hij naar Zuid-Europa.