aurelia's NYMPHALIDAE

Vlinders

Wereldwijd zijn er bijna 6100 soorten aurelia's vastgesteld, ongeveer net zoveel als de blauwtjes. In Nederland is de familie met 48 en in Europa met meer dan tweehonderd soorten de grootste dagvlinderfamilie. In Nederland komen echter een aantal niet (meer) voor als standvlinder. De familie is onderverdeeld in de zandoogjes, de parelmoervlinders en de schoenlappers.
Kenmerkend voor deze familie is dat de voorste poten zijn gereduceerd tot poetspoten; bij het zitten en lopen worden alleen de achterste twee paar poten gebruikt.

Zandoogjes

Kenmerkend voor de zandoogjes zijn de oogvlekken op de voor- en/of achtervleugels. De meeste soorten zijn onopvallend gekleurd, vaak in bruintinten, en maken goed gebruik van hun schutkleur. Zandoogjes zijn vooral te vinden op graslanden en heiden en ze bezoeken graag bloemen. Opvallend is de dartelende manier van vliegen, waarmee ze zich van veel andere dagvlinders onderscheiden.

Bont zandoogje.
Kleine parelmoervlinder.

Zandoogjes herkennen

Oranje of bruin zandoogje? En hoe ziet zo'n argusvlinder er ook alweer van de onderkant uit? U kunt het zien in de herkenningskaart zandoogjes.

Pdf Herkenningskaart zandoogjes

Parelmoervlinders

De parelmoervlinders zijn te herkennen aan de oranje bovenkant van de vleugels met daarop een patroon van zwarte vlekken. Op de onderkant van de achtervleugel liggen bij de meeste soorten opvallende parelmoerachtige vlekken.
Parelmoervlinders komen vooral voor op bloemrijke graslanden en langs bosranden, maar ook op heiden en venen kunnen ze worden aangetroffen. Ze hebben een voorkeur voor zonnige plekjes. Omdat ze veel nectar nodig hebben, bezoeken ze graag bloemen; soms zitten ze met tientallen tegelijk op distels.

Schoenlappers

Tot de groep van de schoenlappers behoren de bekende 'tuinsoorten' als dagpauwoog, kleine vos en atalanta, maar ook de zeldzamere weerschijnvlinders en ijsvogelvlinders. De vlinders zijn over het algemeen groot en opvallend gekleurd met vaak heldere kleuren.

Waar komt de naam schoenlapper vandaan?

Deze groep vlinders wordt waarschijnlijk zo genoemd, omdat de onderkant van de vleugels meestal donker gekleurd is (als leer) met een paar vlekken. Vroeger had je schoenlappers die het leer in schoenen repareerden door over de slijtgaten kleine stukjes leer te plakken. En hoe zo iemand ook zijn best deed, hij vond nooit een stukje leer van precies dezelfde kleur. Dus oude schoenen die vaak waren opgelapt leken een beetje op de onderkant van de vleugels van de schoenlappers. Er zijn ook etymologen die juist de link leggen tussen de schoenlapper en de bont gekleurde 'lapjesachtige' bovenkant van de vleugels (als een 'lappendeken').
 

Kleine vos.

Eitjes, rupsen en poppen

Hoewel veel soorten de eitjes afzonderlijk afzetten, komt het ook geregeld voor dat ze in groepen worden gelegd; in dat laatste geval leven de rupsen aanvankelijk met meerdere individuen bij elkaar. De rupsen kunnen allerlei vormen hebben en zijn vaak bedekt met korte stekels. De pop hangt ondersteboven aan een soort kransje van haakjes aan het uiteinde van het achterlijf.

Soorten

argusvlinder
Lasiommata megera
NYMPHALIDAE: Satyrinae

atalanta
Vanessa atalanta
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

blauwe ijsvogelvlinder
Limenitis reducta
NYMPHALIDAE

bont zandoogje
Pararge aegeria
NYMPHALIDAE: Satyrinae

boserebia
Erebia ligea
NYMPHALIDAE: Satyrinae

bosparelmoervlinder
Melitaea athalia
NYMPHALIDAE: Melitaeinae

bosrandparelmoervlinder
Argynnis adippe
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

boszandoog
Lopinga achine
NYMPHALIDAE: Satyrinae

braamparelmoervlinder
Brenthis daphne
NYMPHALIDAE

bruin zandoogje
Maniola jurtina
NYMPHALIDAE: Satyrinae

dagpauwoog
Aglais io
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

dambordje
Melanargia galathea
NYMPHALIDAE: Satyrinae

distelvlinder
Vanessa cardui
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

duinparelmoervlinder
Argynnis niobe
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

gehakkelde aurelia
Polygonia c-album
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

grote boswachter
Hipparchia fagi
NYMPHALIDAE: Satyrinae

grote ijsvogelvlinder
Limenitis populi
NYMPHALIDAE: Limenitidinae

grote parelmoervlinder
Argynnis aglaja
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

grote vos
Nymphalis polychloros
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

grote weerschijnvlinder
Apatura iris
NYMPHALIDAE: Apaturinae

heivlinder
Hipparchia semele
NYMPHALIDAE: Satyrinae

hooibeestje
Coenonympha pamphilus
NYMPHALIDAE: Satyrinae

keizersmantel
Argynnis paphia
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

kleine heivlinder
Hipparchia statilinus
NYMPHALIDAE: Satyrinae

kleine ijsvogelvlinder
Limenitis camilla
NYMPHALIDAE: Limenitidinae

kleine parelmoervlinder
Issoria lathonia
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

kleine vos
Aglais urticae
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

kleine weerschijnvlinder
Apatura ilia
NYMPHALIDAE: Apaturinae

koevinkje
Aphantopus hyperantus
NYMPHALIDAE: Satyrinae

landkaartje
Araschnia levana
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

moerasparelmoervlinder
Euphydryas aurinia
NYMPHALIDAE: Melitaeinae

monarchvlinder
Danaus plexippus
NYMPHALIDAE: Danainae

oostelijke vos
Nymphalis xanthomelas
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

oranje steppevlinder
Arethusana arethusa
NYMPHALIDAE: Satyrinae

oranje zandoogje
Pyronia tithonus
NYMPHALIDAE: Satyrinae

paarse parelmoervlinder
Boloria dia
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

purperstreepparelmoervlinder
Brenthis ino
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

rotsvlinder
Lasiommata maera
NYMPHALIDAE: Satyrinae

rouwmantel
Nymphalis antiopa
NYMPHALIDAE: Nymphalinae

Sleutelbloemvlinder
Hamearis lucina
NYMPHALIDAE

steppeparelmoervlinder
Melitaea aurelia
NYMPHALIDAE: Melitaeinae

tweekleurige parelmoervlinder
Melitaea didyma
NYMPHALIDAE: Melitaeinae

tweekleurig hooibeestje
Coenonympha arcania
NYMPHALIDAE: Satyrinae

veenbesparelmoervlinder
Boloria aquilonaris
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

veenhooibeestje
Coenonympha tullia
NYMPHALIDAE: Satyrinae

veldparelmoervlinder
Melitaea cinxia
NYMPHALIDAE: Melitaeinae

voorjaarserebia
Erebia medusa
NYMPHALIDAE: Satyrinae

woudparelmoervlinder
Melitaea diamina
NYMPHALIDAE: Melitaeinae

zilveren maan
Boloria selene
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

zilverstreephooibeestje
Coenonympha hero
NYMPHALIDAE: Satyrinae

zilvervlek
Boloria euphrosyne
NYMPHALIDAE: Heliconiinae

zomererebia
Erebia aethiops
NYMPHALIDAE: Satyrinae