Nieuwsbericht

Landbouw en biodiversiteit bij elkaar brengen

maandag 14 december 2020

Landbouw en biodiversiteit staan volop in de schijnwerpers, maar meestal als tegenpolen. Dat moet veranderen, maar hoe? In een nieuw EU-project wordt onderzocht hoe biodiversiteit het best met landbouw kan samengaan en wat dat oplevert voor zowel boer als biodiversiteit. De stip op de horizon is uit te vinden hoe natuurinclusieve landbouw van de grond kan komen als levensvatbaar verdienmodel.

Op en rond akkers in Zuid-Limburg liggen kansen voor biodiversiteit.

Afgelopen week markeerde de start van een vijfjarig EU-project, met 21 partners uit vijftien landen. Meer dan vijftig deelnemers kwamen online bij elkaar om de lijnen uit te zetten. Showcasing synergies between agriculture and biodiversity ­– voor het voetlicht brengen van de samenwerking tussen landbouw en biodiversiteit is de missie van het project, dat wordt geleid door Wageningen Universiteit. Het probleem van de achteruitgang van onder meer weidevogels en boerenlandvlinders is niet zo zeer dat we niet weten hoe het beter kan. De kern van het probleem is dat de oplossingen vaak niet goed aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de boeren. Bovendien wordt nog steeds teveel gewerkt met regelingen die van bovenaf worden opgelegd, zonder dat de gebruikers – naast boeren ook tal van andere liefhebbers van het platteland – erover mee kunnen denken. Dat heeft niet tot het gewenste resultaat geleid.

Samenwerking

De argusvlinder, die sterk achteruitgaat, kan profiteren van natuurinclusieve landbouw .

Door vanaf het begin de samenwerking te zoeken, moet dat beter kunnen. Boeren kunnen aangeven wat hen aanspreekt of belemmert om biodiversiteit de ruimte te geven. Door ecosysteemdiensten als bestuiving, bodemverbetering en plaagbeheersing door natuurlijke vijanden kunnen boeren er ook bij winnen. Maar ook moet biodiversiteit zichtbaar worden gemaakt. Daar kunnen de boeren zelf aan meewerken, maar ook de vrijwillige wetenschappers (‘citizen scientists’). Hier heeft De Vlinderstichting ervaring mee: haar vrijwilligers zorgen jaarlijks voor honderdduizenden waarnemingen van vlinders, waarmee betrouwbare trends van de vlinderpopulaties worden verkregen. Ook elders in Europa neemt de monitoring van vlinders toe. In het project zullen boeren en vrijwilligers worden gestimuleerd om vlinders en bijen op het boerenland te tellen om te onderbouwen welk landgebruik zowel voor boeren als voor de natuur winst betekent.

Het EU-project gaat deze samenwerking in de praktijk brengen en onderzoeken in tien landen. In Nederland wordt dat het Zuid-Limburgse Geuldal, waar behalve aan vlinders ook al aan herstel van wilde bijen wordt gewerkt. Hier wordt de benadering van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel in de praktijk gebracht en wordt gemonitord wat dat aan (bijen)biodiversiteit oplevert. Het project bouwt hierop voort en gaat niet alleen breder naar biodiversiteit kijken maar ook naar de effecten op opbrengst van landbouwgewassen en financiële baten en kosten voor de boer. De inzet is dat deze manier van werken over vijf jaar een voorbeeld wordt hoe boeren en vrijwilligers, onderzoekers, overheden en andere partijen samen de biodiversiteit op het platteland kunnen verbeteren.

Biodiversiteit landbouw NatuurinclusieveLandbouw