Nieuwsbericht

2019: slecht dagvlinderjaar met een paar lichtpuntjes

dinsdag 24 december 2019

Het was een zeer matig vlinderjaar. De meeste dagvlinders vlogen in lagere aantallen dan we de afgelopen dertig jaar gewend waren. Vooral de soorten van de heide hadden een buitengewoon slecht jaar. Warmteminnaars zoals koninginnenpage en kleine parelmoervlinder waren juist erg veel aanwezig. Ook opvallend was de invasie van de distelvlinder.

In 2018 werd het al voorspeld: “Volgend jaar wordt een rampjaar voor de vlinders van de heide”. De grote droogte had op verschillende manieren een negatieve invloed.

Top 5 vlinders

Top 5 tuinvlinders

Heide verdroogd: vlinders verdwijnen

Er zijn in 2019 nog maar een paar kleine heivlinders gezien. Is deze vlinder volgend jaar uitgestorven??

Omdat er nauwelijks bloeiende heide was, trokken veel vlinders weg van de hei. Deze vlinders werden in de steden en dorpen in tuinen gezien, waar ze zich bijvoorbeeld tegoed deden aan de nectar uit vlinderstruiken. Ze kunnen zich daar echter niet voortplanten, dat kunnen ze alleen op de hei. Maar als ze eenmaal weggevlogen zijn, keren ze niet meer terug. En dat maakt dat ze zich niet meer kunnen voortplanten. 

Voedselplanten verdroogd

Voor de vlinders die wel op de hei waren was het ook niet best, want door de droogte waren veel waardplanten verdord. Schapengras, de belangrijkste voedselplant voor de heivlinder, de kleine heivlinder en de kommavlinder, stond er belabberd bij. Dit jaar werden deze vlindersoorten in het binnenland erg weinig gezien. Er zijn in 2019 nog maar een paar kleine heivlinders gezien. Is deze vlinder volgend jaar uitgestorven in Nederland?

Waarschijnlijk zullen de kommavlinder en de heivlinder verdwijnen op veel plekken waar ze het al moeilijk hadden door verdroging, vergrassing en verzuring. In de duinen lijkt de situatie minder ernstig, hier werden de heivlinder en de kommavlinder nog redelijk veel gezien.

Liefhebbers van warmte

De koninginnenpage houdt van warmte (Foto: Fokko Erhart)

Niet alle vlinders hadden last van de hitte en droogte. De koninginnenpage werd in het hele land gemeld en was erg talrijk. Ook een andere warmteminnaar, de kleine parelmoervlinder, kende een heel goed jaar. Op veel plekken in het binnenland werden veel kleine parelmoervlinders gezien en werd ook voortplanting vastgesteld. Deze soort was een jaar of dertig geleden vrijwel alleen in de duinen te vinden, maar voelt zich tegenwoordig ook prima thuis in Noord-Brabant, Limburg en ook plaatselijk in andere provincies.

 

Invasie distelvlinders

Vanaf begin augustus waren er heel veel distelvlinders te zien

2019 was ook het jaar van de invasie van distelvlinders. De laatste invasie dateerde uit 2009. Normaliter komen de trekkende distelvlinders begin mei ons land binnen. Ze komen uit Noord-Afrika, waar het in de zomer te heet en te droog is, naar het Noorden om zich hier, in de gematigde streken, voort te planten. De nakomelingen vliegen in het najaar weer terug, want hier kunnen ze een beetje winter niet overleven.

Opvallend was dat ze dit jaar een week of drie later waren dan normaal. Door een heftig lagedrukgebied dat wekenlang in Zuid-Europa lag, moesten ze omvliegen via Oost- en Noordoost-Europa. Vele lukte dat, want er waren in juni erg veel distelvlinders, die zich hier voortplantten. De nakomelingen vlogen massaal in augustus en september.

2019 dagvlinders Distelvlinder Heivlinder Jaaroverzicht KleineHeivlinder KleineParelmoervlinder Koninginnenpage