Nieuwsbericht

Graslandinsecten profiteren van eenvoudige maatregelen

donderdag 29 november 2018

Vlinders en bijen die in graslanden leven zijn met relatief eenvoudige maatregelen te helpen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van De Vlinderstichting, It Fryske Gea en agrarisch collectief It Lege Midden, uitgevoerd in Friesland. Vooral het kruidenrijk maken of houden van perceelsranden levert positieve effecten op voor vlinders.

Insecten hebben het moeilijk, vanwege een gebrek aan voedsel, waardplanten en mogelijkheden om de winter door te brengen. Niettemin vervullen ze een onmisbare schakel in ecosystemen, als voedsel voor vogels, natuurlijke bestrijders van plagen en bestuivers van planten en gewassen. Om effectief iets voor insecten in grasland te betekenen, is het noodzakelijk om met bewezen maatregelen te werken. Omdat deze kennis nog goeddeels ontbrak, was dat in 2015 de reden voor It Fryske Gea, It Lege Midden en De Vlinderstichting om deze te ontwikkelen in een driejarige pilot in het midden van Friesland.

Koningin van het grasland

Argusvlinder, de icoonsoort voor dit project.

Er is geëxperimenteerd met zeven verschillende maatregelen, variërend van gefaseerd slootkantbeheer tot intensieve wisselbeweiding. De argusvlinder, een sterk in aantal afnemende vlinder van graslanden, heeft onder de noemer Keningin fan ‘e Greide (koningin van het grasland) gefungeerd als icoonsoort van het project.

Rapport

In 2015 is er een nulmeting uitgevoerd op alle 24 locaties van de pilot. De maatregelen zijn toegepast in 2016 en 2017. Ook in die jaren zijn er metingen aan insecten uitgevoerd, door vrijwilligers, studenten van Van Hall Leeuwarden en onderzoekers van De Vlinderstichting. De resultaten van de pilot zijn recent gepubliceerd in het rapport Beheermaatregelen voor insecten in graslanden in midden Friesland, dat op 28 november is overhandigd aan gedeputeerde Johannes Kramer.

Eén van de mogelijke maatregelen is het inzaaien van kruidenrijke randen. De ingezaaide stroken worden tussen half augustus en 1 oktober eenmaal gemaaid. Het maaisel blijft enkele dagen liggen om zaadval te bevorderen. Deze beheermaatregel wordt alleen bij agrariërs toegepast. Doel is het ontwikkelen van kruidenrijkdom, geschikt als nectarhabitat voor graslandvlinders en bijen (Bron: Olivier Rijken)

Positieve effecten

Uit de pilot blijkt dat het creëren en behouden van kruidenrijke randen en het gefaseerd maaien hiervan (niet alles tegelijk) een beheermaatregel is die positief werkt. Dagvlinders en ook de meer kritische groep graslandvlinders, profiteren van deze beheermaatregel. Wilde bijen (in 2017) en bodembewonende kevers (2016 en 2017) werden in hoger dan gemiddelde aantallen aangetroffen op locaties met kruidenrijke randen. Ook zijn er aanwijzingen dat een op de argusvlinder gericht maaibeheer rond hekken en palen – voortplantingshabitat van deze vlindersoort – positief werkt voor dagvlinders.

 

> Download het rapport 'Beheermaatregelen voor insecten in graslanden in Midden-Friesland

 

> Download de brochure 'Insectenvriendelijk graslandbeheer in Midden-Friesland

 

Achteruitgang biodiversiteit stoppen

Deze studie maakt het voor het eerst mogelijk om in te schatten wat het van beheer is op dagvlinders, bijen en bodembewonende insecten in graslanden. Deels betreft dit eerste indicaties. De drie organisaties zijn blij met de resultaten van de studie en willen deze zo breed mogelijk onder de aandacht te brengen. Naar verwachting wordt daarmee voor graslandinsecten een belangrijke eerste stap gezet die kan bijdragen aan het stoppen van verdere achteruitgang.

Meer lezen

beheer bloemen graslanden graslandvlinders maaien onderzoek sinusbeheer