tijmstipspanner Scopula decorata

Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Sterrhinae / Scopula decorata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

De enige bekende waarneming van deze soort stamt uit 1858 te Velp.

Rode lijst
verdwenen

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 9-11 mm. Deze grotendeels krijtwitte stipspanner heeft nagenoeg dezelfde tekening als de kantstipspanner (S. ornata) met als meest opvallende kenmerk het markante zoomveld. Meestal bestaat dit uit een zwarte en grijze tekening; soms komen ook bruine kleuren voor. De tekening in dit veld is echter altijd donkerder en meer uitgesproken van kleur dan bij de kantstipspanner. De grijze band langs de achterrand loopt door tot in de voorvleugelpunt. Van de doorgaans zwarte vlekken aan de binnenzijde van de buitenste dwarslijn ontbreekt degene in de binnenrandhoek van de achtervleugel. De drie voorrandvlekken zijn alle drie ongeveer even uitgesproken. Ook de dwarslijnen zijn duidelijker.

Gelijkende soorten vlinder

De kantstipspanner (S. ornata) is, vooral in het zoomveld, minder contrastrijk getekend. Bij die soort is de band langs de achterrand lichter en meer bruinachtig grijs van kleur en eindigt deze bovendien voordat de voorvleugelpunt wordt bereikt. Verder zijn de vlekken
aan de binnenzijde van de buitenste dwarslijn licht kaneelbruin, en bevindt zich er ook één in de binnenrandhoek van de achtervleugel. Van drie randvlekken is de vlek bij de vleugelpunt het meest uitgesproken; de overige twee zijn vaag of klein. Van de dwarslijnen zijn de middelste en de binnenste dwarslijn niet of nauwelijks zichtbaar of ze bestaan uit slechts enkele stipjes.

Gelijkende soorten vlinder

kantstipspanner
Scopula ornata

Levenscyclus

Rups: in het buitenland najaar-half mei en juli. De soort overwintert als rups. De verpopping vindt plaats in een licht spinsel onder mos.

Waardplanten

Tijm.

Habitat

Habitat: In het buitenland: warme droge zandgebieden.

Vliegtijd en gedrag

Eind mei-eind augustus in twee generaties. De vlinders komen op licht en rusten overdag op kale plekken op de grond.

België

Zeer zeldzaam. Vroeger gemeld uit Antwerpen en Luik, maar recente waarnemingen ontbreken.

Mondiaal

Van Noord-Afrika en het Iberisch Schiereiland tot Mongolië. De kern ligt in de Middellandse Zeelanden. In West- en Midden-Europa grote hiaten. De noordgrens: Zuid-Zweden, Zuid-Finland en de Baltische staten; in het zuiden van Klein-Azië tot Centraal-Azië.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Middle Lace Border
Duitse naam
Sandthymian-Kleinspanner
Franse naam
la Phalène décorée
Synoniemen
Acidalia decorata, Scopula violata
Toelichting Nederlandse naam

De stipspanners hebben een meer of minder duidelijke middenstip op voor- en ook vaak op achtervleugels. Nagenoeg alle Scopula's en Idaea's zijn stipspanners.
De (enige) waardplant van deze stipspanner zou tijm zijn.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Scopula: scopula = een kleine borstel. Bedoeld wordt een uitschuifbaar schubbenborsteltje op het scheenbeen van een aantal mannetjes van dit genus.
decorata: decoratus = versierd, hetgeen een omschrijving is van het uiterlijk van de vlinder.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Geen resultaten.

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

gegolfde spanner
Hydria undulata

cipresspanner
Thera cupressata

loofboomdwergspanner
Eupithecia exiguata

sint-janskruidblokspanner
Aplocera efformata

gepluimde spanner
Colotois pennaria

silenedwergspanner
Eupithecia venosata

alle soorten uit deze familie