vlasbekdwergspanner Eupithecia linariata

Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Eupithecia linariata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt verspreid over het land voor en is op sommige vliegplaatsen algemeen. RL: kwetsbaar.

Rode lijst
kwetsbaar

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 9-10 mm. Meestal goed te herkennen aan de geelachtig bruine dwarsbanden in het wortelveld en in het zoomveld. De donkere, soms zelfs zwarte middenband heeft een vrij regelmatige buitenrand die bij de voorrand geleidelijk afbuigt; vaak is deze afbuiging slechts flauw zichtbaar of zelfs afwezig. De binnenrand van de middenband buigt aan de voorrand meestal scherp naar de vleugelwortel af.

Kenmerken rups

18-20 mm. Lijf geel of groen met roodachtig bruine tekening op de rugzijde van de segmenten; deze tekening is bij individuen gereduceerd of helemaal afwezig. De lijfkleur schijnt te worden bepaald door de voedselplant zoals b.v. een rups die zich voedt met purperen leeuwenbek spoedig tot deze kleur verandert.

Gelijkende soorten vlinder

Zie vingerhoedskruiddwergspanner (E. pulchellata).

Klik hier voor gedetailleerde verschillen met illustraties tussen E. pulchellata en E. linariata.

vingerhoedskruiddwergspanner
Eupithecia pulchellata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Eupithecia-soorten lijken veel op elkaar. Bij determinatie kan de waardplant een handig hulpmiddel zijn.

Levenscyclus

Rups: mei-oktober. De rups leeft op en in de bloemen en de vruchtjes van de waardplant. De soort overwintert als pop in de strooisellaag.

Waardplanten

Vlasbekje.

Habitat

Vooral ruige graslanden, wegbermen en verwaarloosde stukken grond.

Vliegtijd en gedrag

Half april-eind oktober in twee generaties. De vlinders komen op licht; verder worden ze zelden gezien.

België

In Vlaanderen vrij zeldzaam, maar wijdverbreid ten oosten van de lijn Antwerpen-Brussel; zeldzamer in Oost-Vlaanderen en grotendeels ontbrekend in West-Vlaanderen. In Wallonië vrij algemeen en wijdverbreid.

Mondiaal

Van Spanje en Frankrijk tot Engeland en via Midden-Europa tot Rusland; in het noorden tot Midden-Scandinavië; in het zuiden: van de westelijke eilanden in de Middellandse Zee via Italië, de Balkan, Griekenland, Klein-Azië en Noord-Iran tot Tadzjikistan.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Toadflax Pug
Duitse naam
Leinkraut-Blütenspanner
Franse naam
l'Eupithécie de la linaire
Synoniemen
Tephroclystia linariata
Toelichting Nederlandse naam

Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.
Vlasbekje is de waardplant van deze dwergspanner.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Eupithecia: eu = goed, goedig en pithex, pithekos = een dwerg. De vlinders hebben een aantrekkelijk uiterlijk en zijn klein. Haworth schrijft: mooie vlinders, als ze rusten zien ze er prachtig uit: de vleugels gespreid en vlak, elegant gedrukt tegen de ondergrond; eigenlijk helemaal ontworpen om ze in vlinderkasten te verzamelen.
Linariata: Linaria is het plantengeslacht vlasleeuwenbek, de waardplant van deze soort.

Auteursnaam en jaartal
(Denis & Schiffermüller, 1775)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

sint-janskruidblokspanner
Aplocera efformata

groene dwergspanner
Pasiphila rectangulata

hengeldwergspanner
Eupithecia plumbeolata

fijnspardwergspanner
Eupithecia tantillaria

ogentroostspanner
Perizoma blandiata

heidedwergspanner
Eupithecia satyrata

alle soorten uit deze familie