brummelspanner Mesoleuca albicillata

De brummelspanner dankt zijn naam aan het woord brummel, wat het Oost-Nederlandse woord voor braam is.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Mesoleuca albicillata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt verspreid over het hele land voor; vooral in de oostelijke helft van het land. RL: kwetsbaar.

Rode lijst
kwetsbaar

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 15-18 mm. De grondkleur van de zeer brede afgeronde voorvleugel is roomwit tot wit en over de vleugel loopt een brede witte middenband. Het donkere wortelveld en de donkere vlek bij de vleugelpunt bestaan uit bruine, zwarte en paarsblauwe banden en lijnen. Een belangrijk kenmerk dat deze soort onderscheidt van andere zwart met wit gekleurde bandspanners, is dat de middenband licht gekleurd is en de velden daaromheen donker. Er is weinig variatie.

Kenmerken rups

Tot 25 mm; lichaam groen met een witgezoomde roodachtig bruine lengtestreep aan weerszijden van de thorax en de laatste vijf segmenten; over de rug een rij wit- of roze-gekernde, rode, trapeziumvormige vlekken; kop groen, bruin gespikkeld.

Vliegtijd en gedrag

Half mei-half augustus in één, mogelijk twee generaties. De vlinders kunnen overdag worden opgejaagd en komen in kleine aantallen op licht.

Levenscyclus

Rups: juli-september. De rupsen zijn vooral ´s nachts actief. De soort overwintert als pop in een cocon in losse aarde.

Waardplanten

Gewone braam (‘brummel’ is een Oost-Nederlands woord voor braam) en framboos.

Habitat

Vooral open loofbossen, gemengde bossen en struwelen.

Zeldzaamheid

Vrij zeldzaam. Komt verspreid over het hele land voor; vooral in de oostelijke helft van het land. RL: kwetsbaar.

België

Zeldzaam. Wijdverbreid in alle provincies, maar waargenomen in lage aantallen.

Mondiaal

Spanje, West- en Midden-Europa inclusief de Britse eilanden via de gematigde zone tot Oost-Azië; in het noorden tot Midden-Scandinavië, in het zuiden tot Italië, de Balkan en de Zwarte Zee.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Engelse naam
Beautiful Carpet
Duitse naam
Brombeer-Blattspanner
Franse naam
la Phalène de la ronce , la Blanchâtre
Synoniemen
Larentia albicillata, Cidaria albicillata, Melanthia albicillata, Melanippe albicillata
Toelichting Nederlandse naam

Brummelmeter is een al lang bestaande naam die al gebruikt wordt door Ter Haar in 'Onze vlinders' (begin vorige eeuw). De betekenis van brummel blijft onduidelijk.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Mesoleuca: mesos = middel en leucos = wit. Deze soort wijkt van de nabije verwanten af door het grote witte vlak midden op de vleugels.
albicillata: albus = wit en cilla = latijn voor staart; vanwege het witte abdomen dat contrasteert met het zwarte deel van het lijf (Macleod). Linnaeus zegt niets over het abdomen, maar Macleod's uitleg klinkt aannemelijk.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

silenedwergspanner
Eupithecia venosata

schijn-sparspanner
Thera britannica

tere zomervlinder
Hemistola chrysoprasaria

witvlekspikkelspanner
Parectropis similaria

speerpuntspanner
Rheumaptera hastata

wortelhoutspanner
Eulithis prunata

alle soorten uit deze familie