bonte beer Callimorpha dominula

De bonte beer doet zijn naam eer aan met zijn bonte kleuren en tekening.
Familie
spinneruilen (EREBIDAE)
Onderfamilie
Arctiinae / Callimorpha dominula
Groep
Nachtvlinder die zowel dagactief als nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(goed tot redelijk goed te determineren)
Zeldzaamheid

Zeldzaam. Een soort die vooral voorkomt in Limburg maar ook daarbuiten af en toe wordt waargenomen. RL: gevoelig.

Rode lijst
gevoelig

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 23-27 mm. De voorvleugel is metaalglanzend blauwzwart met witte en gele vlekken en de achtervleugel is overwegend rood. Er is enige variatie in kleur en tekening mogelijk, maar de soort blijft altijd goed herkenbaar. Exemplaren met gele achtervleugels zijn uiterst zeldzaam.

Kenmerken rups

Tot 35 mm; lichaam zwart met korte, zwarte en grijze haarborstels op kleine, verheven wratjes ingeplant; over de rug een brede, gebroken, geelachtig witte middenband en een identieke lengteband op de flanken; kop glimmend zwart.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de roomvlek (Arctia villica).

roomvlek
Arctia villica
EREBIDAE: Arctiinae

Vliegtijd en gedrag

Begin juni-begin juli in één generatie. De vlinders vliegen overdag, bezoeken bloemen van onder andere distels en zitten vaak te rusten op bladeren. De mannetjes vliegen aan het eind van de middag en het begin van de avond in wilde patrouillevluchten heen en weer. Ze vliegen ook ´s nachts en komen op licht.

Levenscyclus

Rups: augustus-mei. De rups foerageert overdag bij zonnig weer. De soort overwintert als rups.

Waardplanten

Diverse planten en struiken, waaronder gewone smeerwortel, koninginnenkruid, brandnetel, braam, wilg, kamperfoelie en moerasspirea.

Habitat

Moerassen, rivieroevers, natte graslanden en andere vochtige gebieden.

Zeldzaamheid

Zeldzaam. Een soort die vooral voorkomt in Limburg maar ook daarbuiten af en toe wordt waargenomen. RL: gevoelig.

België

Een zeldzame soort die verspreid over het hele land voorkomt.

Mondiaal

Van het noorden van het Iberisch schiereiland via Europa, inclusief Zuid-Engeland en het zuiden van Scandinavië, tot in het Wolgagebied en tot de Oeral. In het zuiden van het noordelijke Middellandse Zeegebied tot in Iran.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Engelse naam
Scarlet Tiger
Duitse naam
Schönbär
Franse naam
l'Écaille marbrée , l'Écaille lustrée
Oud Nederlandse naam
jonkvrouw, juffertje, spaanse vlag
Toelichting Nederlandse naam

De aanduiding beer heeft deze soort gemeen met de grotere soorten uit de familie van de beervlinders (Arctiidae). De naam beervlinders heeft deze familie te danken aan het uiterlijk van de rupsen die dicht behaard zijn en daardoor aan een beer doen denken.
De vlinder van de bonte beer is opvallend bont getekend.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Callimorpha: kallos = schoonheid en morphe = gedaante, vorm. Deze naam geeft goed aan hoe de vlinders in dit genus er uitzien.
dominula: dominula is een verkleinwoord van domina: de bazin van het huishouden (domus). Deze naam en die van A. caja zijn geheel overeenkomstig de gewoonte van Linnaeus om vrouwelijke namen te geven aan soorten met helder gekleurde achtervleugels.

Auteursnaam en jaartal
(Linnaeus, 1758)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spinneruilen (EREBIDAE)

spaanse vlag
Euplagia quadripunctaria

klein kokerbeertje
Eilema pygmaeola

klein purperuiltje
Eublemma parva

gele snuituil
Paracolax tristalis

grote beer
Arctia caja

karmozijnrood weeskind
Catocala sponsa

alle soorten uit deze familie