Vliegtijd & gedrag
De imago's van de zwartkophoornaarvlinder zijn vooral in juni en juli te vinden. Er is nog geen feromoon van de soort beschikbaar en de soort wordt weinig als vlinder gezien. Makkelijker is om naar gangen te zoeken in ratelpopulieren, waar ze als rups in leven.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
De zwartkophoornaarvlinder leeft enkel in ratelpopulier. De soort legt eieren aan de basis van een zwelling in de boom en leeft als rups in gangen in de boom. De zwartkophoornaarvlinder heeft vaak een driejarige ontwikkeling, al zijn er ook verhalen bekend van een tweejarige ontwikkeling. De vlinder vliegt vooral in juni en juli. Er is nog geen feromoon beschikbaar voor de soort, dus de soort kan vooral als rups of pop worden gevonden. Ook de gangen blijven jarenlang zichtbaar, dus zijn geschikt als goede zoekmethode.
Herkenning
Kenmerken vlinder
De zwartkophoornaarvlinder lijkt op de hoornaarvlinder en de gekraagde wespvlinder, maar is kleiner en heeft geen gele plekken op de hals en schouders.
Foto's
Rups
Pop
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
In Nederland is de zwartkophoornaarvlinder erg zeldzaam. De soort is voor het eerst in 2018 aangetroffen in Zuid-Limburg. Sindsdien wordt de soort op steeds meer plekken waargenomen, maar vooral in de zuidoostelijke helft van het land. De soort is in Nederland nog enkel waargenomen als rups en als uitgekweekte exemplaren.
België
De soort werd in België voor het eerst gevonden in 2001, in de zuidelijke provincies. In 2017 werd er een populatie van de zwartkophoornaarvlinder gevonden in de Belgische provincie Limburg, nabij de Nederlandse grens.
 2, Guust de Vries.webp "23090066 ratelpopulier (Populus tremula) 2, Guust de Vries.JPG")
