schimmelspanner Dysstroma truncata

De schimmelspanner is een zeer variabele soort, die vliegt in twee generaties.
Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Dysstroma truncata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Zeer algemeen. Komt verspreid over het land voor. RL: niet bedreigd.

Rode lijst
niet bedreigd

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken

Kenmerk: Voorvleugellengte: 14-19 mm. Een zeer variabele soort die in de meeste gevallen sterk lijkt op de gehoekte schimmelspanner (D. citrata). De buitenste dwarslijn op de onderzijde van de achtervleugel loopt vaak in een mooie afgeronde boog over de vleugel. Het donkere wortelveld is doorgaans afgerond. Op de lichtgrijze achtervleugel is vaak een golflijn aanwezig die uit witte vlekken bestaat. Goed te herkennen is de variant met een opvallende grote oranjebruine of roodachtig bruine vlek op het middenveld van de voorvleugel.

Uiterlijk Carter: Tot 24 mm; groen met gele banden tussen de segmenten, soms met een brede rode band of rode veegjes onder de spiracula. Ongetekende rupsen lijken sterk op die van C. citrata, maar zijn slanker en hebben twee opvallende puntjes op de staart.

Gelijkende soorten vlinder

Zie de gehoekte schimmelspanner (D. citrata).

Gelijkende soorten vlinder

gehoekte schimmelspanner
Dysstroma citrata

Gelijkende soorten rups

Gehoekte schimmelspanner (Dysstroma citrata), papegaaitje (Chloroclysta siterata), oranje bruinbandspanner (Cidaria fulvata) en kleine wortelhoutspanner (Electrophaes corylata).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

oranje bruinbandspanner
Cidaria fulvata

papegaaitje
Chloroclysta siterata

kleine wortelhoutspanner
Electrophaes corylata

gehoekte schimmelspanner
Dysstroma citrata

Levenscyclus

Rups: juni-juli en september-mei. De soort overwintert als halfvolgroeide rups en verpopt zich tussen de bladeren van de waardplant.

Waardplanten

Diverse struiken en kruidachtige planten.

Habitat

Habitat: Vooral tuinen, parken, loofbossen, struwelen op graslanden, moerassen en heiden.

Vliegtijd en gedrag

Begin mei-oktober in twee generaties. De vlinders zijn overdag gemakkelijk op te jagen. Ze komen goed op licht en soms op smeer, overrijpe bramen en bloemen.

België

Algemeen in het hele land.

Mondiaal

Van West-Europa via Klein-Azië, Siberië, Mongolië, Sachalin en Japan tot Noord-Amerika. Niet op IJsland. Van Scandinavië tot het Middellandse Zeegebied. Niet op de grote eilanden van de Middellandse Zee, maar wel op Corsica en ook in Portugal, Hongarije, Albanië, Griekenland en het Europese deel van Turkije.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in het waarnemingbestand Noctua. Hoe die berekeningen worden uitgevoerd staat te lezen op de pagina De berekeningen.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Common Marbled Carpet
Duitse naam
Möndchenflecken-Bindenspanner
Franse naam
la Cidarie roussâtre
Oud Nederlandse naam
de schimmel, gemarmerde bessenvlinder
Synoniemen
Chloroclysta truncata, Larentia truncata, Cidaria truncata, Cidaria russata
Toelichting Nederlandse naam

De schimmel is een al lang bestaande naam die al gebruikt wordt door Ter Haar in 'Onze vlinders' (begin vorige eeuw). Wat de schimmel betekent blijft onduidelijk.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Chloroclysta: khloros = groenachtig geel en kluzo = wegwassen. Dit slaat op het vluchtige karater van de groenige kleuren van dit genus.
truncata: trunco = afhakken; de medinale band eindigt veelal zeer abrupt.

Auteursnaam en jaartal
(Hufnagel, 1767)

Nieuws

Geen resultaten.

Tijdschriften

Projecten

Geen resultaten.

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

gerimpelde spanner
Macaria liturata

grasklokjesdwergspanner
Eupithecia impurata

oranje iepentakvlinder
Angerona prunaria

poelruitspanner
Gagitodes sagittata

dennenspanner
Bupalus piniaria

cipresdwergspanner
Eupithecia phoeniceata

alle soorten uit deze familie