Vliegtijd & gedrag
Half augustus-half oktober in één generatie. De vlinders komen zowel op licht als op smeer en bezoeken overrijpe bramen, honingdauw en bloemen van klimop.
Verspreiding in Nederland
Trends
De grafiek toont de populatietrend van de soort op basis van tellingen binnen het NEM‑meetnet Nachtvlinders. Wanneer de grafiek leeg is, betekent dit dat de soort in de afgelopen drie jaar op te weinig meetpunten is waargenomen om een betrouwbare trend te kunnen berekenen. Komt de soort bij jou in de buurt voor en wil je tijdens de vliegtijd eens per twee weken met een lichtval tellen en de gegevens invoeren op meetnet.vlinderstichting.nl? Stuur dan een e‑mail naar meetnet@vlinderstichting.nl om je aan te melden als teller.
Levenscyclus
Rups: mei-juni. Jonge rupsen verbergen zich overdag tussen samengesponnen bladeren; oudere rupsen zitten overdag graag op de uitlopers aan de basis van de stam en klimmen als het donker wordt omhoog om te foerageren; ´s avonds zitten ze vaak onbeschut op de bladeren en zijn dan goed te vinden. De eieren worden afgezet op een tak van de waardplant en overwinteren.
Herkenning
Kenmerken vlinder
Voorvleugellengte: 15-17 mm. De brede puntige oranjegele voorvleugel is fijn bespikkeld met oranjerood (soms bruin); de aders hebben dezelfde kleur als de spikkels. Opvallend zijn de oranjerode binnenste en buitenste dwarslijn en de vrij brede middelste dwarslijn. Deze middelste dwarslijn loopt diagonaal tussen de ringvlek en de niervlek door, waarbij de niervlek geraakt wordt; dit is een kenmerkend patroon. De kleur van de vleugel, de hoeveelheid spikkels en de intensiteit van de dwarslijnen en aders kunnen variëren.
Kenmerken rups
Tot 35 mm; lichaam groenachtig bruin tot purperachtig of donker grijsachtig bruin met witachtige spikkels; over de rug een bleke middenstreep met aan weerszijden een rij min of meer duidelijke, zwarte vlekjes; onder de spiracula een brede lichtbruine of witte lengteband; onderzijde lichtgrijs of bruin; kop bruin.
Gelijkende soorten vlinder
Zie de wintergouduil (Jodia croceago).
Foto's
Rups
Pop
Vlinder
Verspreiding
Zeldzaamheid
Vrij zeldzaam. Komt verspreid en lokaal voor op de zandgronden in het binnenland en in de duinen. RL: niet bedreigd.
België
Zeldzaam in Vlaanderen. Nagenoeg enkel voorkomend ten oosten van de lijn Antwerpen-Brussel. In Wallonië zeer zeldzaam, met verspreide vindplaatsen ten zuiden van Samber en Maas, vooral in de kalkstreek. De soort staat op de Rode Lijst van Vlaanderen als Momenteel niet in Gevaar (Veraghtert et al. 2023).
Mondiaal
Komt in de meeste Europese landen voor. Noordelijk tot Schotland, Zuid-Noorwegen, Midden-Zweden, Zuid-Finland en Karelië. Naar het zuiden tot Noord-Spanje, Midden-Italië, Bulgarije en Noord-Griekenland. Naar het oosten tot de Kaukasus (één oude opgaaf uit Turkije).