witjes PIERIDAE

Vlinders

Witjes zijn over de hele wereld verspreid. Wereldwijd zijn ruim 1160 soorten bekend, in Europa vijftig en in Nederland zijn veertien soorten vastgesteld. Deze soorten zijn verdeeld in drie onderfamilies: 6 soorten echte witjes (Pierinae), 2 soorten boswitjes(Dismorphiinae) en 6 soorten luzernevlinders (Coliadinae).
Vlinders uit de familie van de witjes zijn overwegend wit of geel gekleurd en het verschil tussen mannetjes en vrouwtjes is vaak vrij gemakkelijk aan de tekening op de vleugels te bepalen. De vleugelschubben bevatten pterine, dat niet alleen een kleurpigment is, maar ook dient als vraatwerende stof. Witjes zijn daardoor niet erg geliefd bij vogels.
Witjes bezoeken graag bloemen en vliegen in twee of meer generaties per jaar. Sommige soorten kunnen grote afstanden afleggen en vooral het groot koolwitje wordt geregeld in grote groepen trekkend waargenomen.

Eieren, rupsen en poppen

De eieren zijn langwerpig en bedekt met een netvormige structuur. De rupsen zijn doorgaans groen maar soms juist zeer opvallend gekleurd. Ze zijn bedekt met korte haartjes. Vrijwel alle soorten leven op kruisbloemigen of vlinderbloemigen. Witjes maken een gordelpop; de zijden draad ligt rondom het eerste segment van het achterlijf. De rupsen hebben per soort een verschillende leefwijze, maar alle soorten overwinteren in het popstadium.
Twee soorten die veel voorkomen en die sterk op elkaar lijken, zijn de rups van het klein koolwitje (Pieris rapae) en die van het klein geaderd witje (Pieris napi). De rups van het klein koolwitje heeft een gele rugstreep, die van het klein geaderd witje niet.

De rups van het klein koolwitje heeft een gele rugstreep.
Bij het klein geaderd witje ontbreekt de gele rugstreep.

Witjes herkennen

Hoe zat het ook alweer met de verschillen? Dat vindt u op deze herkenningskaart witjes herkennen.

Pdf Herkenningskaart witjes herkennen

 

 

Soorten

boswitje
Leptidea sinapis

citroenvlinder
Gonepteryx rhamni

cryptisch boswitje
Leptidea juvernica

gele luzernevlinder
Colias hyale

groot geaderd witje
Aporia crataegi

groot koolwitje
Pieris brassicae

klein koolwitje
Pieris rapae

oranje luzernevlinder
Colias croceus

oranjetipje
Anthocharis cardamines

resedawitje
Pontia daplidice

Scheefbloemwitje
Pieris mannii

steppeluzernevlinder
Colias chrysotheme

veengeeltje
Colias palaeno

zuidelijke luzernevlinder
Colias alfacariensis