hopdwergspanner Eupithecia assimilata

Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Eupithecia assimilata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: kwetsbaar.

Rode lijst
kwetsbaar

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 9-12 mm. Het meest in het oog springend is de grote crèmekleurige vlek in de binnenrandhoek van de voorvleugel; ook de crèmekleurige golflijn is opvallend. Zowel de middenstip als de vlekken langs de voorrand zijn goed zichtbaar. De grondkleur van de tamelijk korte afgeronde voorvleugel is gelijkmatig rood- of grijsachtig bruin. De franje van de voor- en achtervleugel is geblokt. In rust imiteert de vlinder een uitstekend takje door de vleugels plat op de ondergrond te houden met het achterlijf omhoog.

Kenmerken rups

22-24 mm. Lijf groen of groenachtig grijs met een donkerder ruglijn, iets lichtere subdorsale lijnen en geel op de segmentscheidingen.

Gelijkende soorten vlinder

De kruiskruiddwergspanner (E. expallidata) is groter en bleker van kleur; de witte vlek in de binnenrandhoek is onduidelijk. Zie ook de drievlekdwergspanner (E. trisignaria), de egale dwergspanner (E. absinthiata) en de schermbloemdwergspanner (E. tripunctaria).

drievlekdwergspanner
Eupithecia trisignaria
GEOMETRIDAE: Larentiinae

kruiskruiddwergspanner
Eupithecia expallidata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

schermbloemdwergspanner
Eupithecia tripunctaria
GEOMETRIDAE: Larentiinae

egale dwergspanner
Eupithecia absinthiata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

Gelijkende soorten rups

Paardenbloemspanner (Idaea seriata) en vlekstipspanner (I. dimidiata).
N.B.: vergelijk behalve de uiterlijke kenmerken ook de tijd van het jaar waarin de rupsen voorkomen, het habitat en de waardplant(en).

paardenbloemspanner
Idaea seriata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

vlekstipspanner
Idaea dimidiata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

Vliegtijd en gedrag

Half april-half september in twee generaties. De vlinders vliegen vanaf de schemering en komen op licht. Overdag worden ze soms opgejaagd van de waardplant.

Levenscyclus

Rups: begin juni-begin oktober. De soort overwintert als pop in de strooisellaag.

Waardplanten

Hop, framboos en diverse bessensoorten.

Habitat

Struwelen en open bossen op vochtige en voedselrijke grond; ook tuinen en volkstuinen.

Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Komt verspreid over het hele land voor. RL: kwetsbaar.

België

Vrij algemeen in het hele land.

Mondiaal

Van West-Europa inclusief de Britse eilanden tot ver in Azië (Siberië, Armoergebied); in het noorden in Zweden en Finland tot de 67e breedtegraad en in het zuiden tot Spanje, Portugal, Italië en de Balkan.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Engelse naam
Currant Pug
Duitse naam
Hopfen-Blütenspanner
Franse naam
l'Eupithécie du groseiller
Oud Nederlandse naam
kleine bessenspanrups
Synoniemen
Tephroclystia assimilata
Toelichting Nederlandse naam

Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.
Hop is een belangrijke waardplant van deze dwergspanner.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Eupithecia: eu = goed, goedig en pithex, pithekos = een dwerg. De vlinders hebben een aantrekkelijk uiterlijk en zijn klein. Haworth schrijft: mooie vlinders, als ze rusten zien ze er prachtig uit: de vleugels gespreid en vlak, elegant gedrukt tegen de ondergrond; eigenlijk helemaal ontworpen om ze in vlinderkasten te verzamelen.
Assimilata: assimilis = lijkend op. Lijkt op andere Eupithecia's.

Auteursnaam en jaartal
Doubleday, 1856

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

lindeknotsvlinder
Plagodis dolabraria

ogentroostspanner
Perizoma blandiata

ratelaarspanner
Perizoma albulata

dunvlerkspanner
Lycia hirtaria

oranje iepentakvlinder
Angerona prunaria

zoomspanner
Epione vespertaria

alle soorten uit deze familie