wilgendwergspanner Eupithecia tenuiata

Familie
spanners (GEOMETRIDAE)
Onderfamilie
Larentiinae / Eupithecia tenuiata
Groep
Nachtvlinder die nachtactief is
Hoe moeilijk te herkennen
(moeilijk tot zeer moeilijk te determineren)
Zeldzaamheid

Vrij algemeen. Een soort die vooral te vinden is op vrij vochtige terreinen verspreid over het hele land; sommige populaties zijn vrij groot. RL: kwetsbaar.

Rode lijst
kwetsbaar

Verspreiding
Vliegtijd
Kenmerken vlinder

Voorvleugellengte: 8-10 mm. De afgeronde voorvleugel van deze kleine Eupithecia-soort is het meest opvallend. De grijsachtig bruine voorvleugel heeft weinig tekening, behalve de duidelijke kleine ronde zwarte middenstip. De donkere, vaak bruine vlekken langs de voorrand vallen meestal goed op.

Kenmerken rups

14-16 mm. Lijf flets groenachtig wit met onduidelijke zwartachtige tekening op de rug. De kop is bijna zwart en de eerste segmenten zijn bruin op de rug.

Gelijkende soorten vlinder

De grijze dwergspanner (E. subfuscata) is groter en heeft minder afgeronde vleugelpunten. Zie ook de paardenbloemspanner (Idaea seriata) en de esdoorndwergspanner (E. inturbata).

paardenbloemspanner
Idaea seriata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

esdoorndwergspanner
Eupithecia inturbata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

grijze dwergspanner
Eupithecia subfuscata
GEOMETRIDAE: Larentiinae

Gelijkende soorten rups

De rupsen van de Eupithecia-soorten lijken veel op elkaar. Bij determinatie kan de waardplant een handig hulpmiddel zijn.

Levenscyclus

Rups: maart-mei. De rups leeft in de mannelijke wilgenkatjes. De eiafzetting vindt plaats in schorsspleten, waar de eitjes overwinteren. De verpopping vindt plaats in de wilgenkatjes of in de strooisellaag.

Waardplanten

Boswilg en andere wilgensoorten.

Habitat

Vochtige bossen, (wilgen)struwelen en moerassen; ook oevers van duinplassen, sloten, vijvers en meertjes.

Vliegtijd en gedrag

Begin mei-begin september in één generatie. De vlinders vliegen vanaf de schemering en komen in kleine aantallen op licht. Overdag worden ze soms rustend op wilgenstammen gevonden.

België

Vrij algemeen in het hele land.

Mondiaal

West-Europa inclusief de Britse eilanden, Midden- en Noord-Europa (in Noorwegen en Zweden tot de 66e breedtegraad), de Baltische staten, Polen en de Kaukasus; in het zuiden Spanje, Italië en de Balkan. In het algemeen bijna ontbrekend in het Middellandse Zeegebied, dit i.v.m. het daar beperkt voorkomen van de waardplant.

Trend op lange en korte termijn
Onderstaande grafieken tonen de verandering in de talrijkheid van de soort in de loop van de tijd. De eerste grafiek geeft het verloop over de hele periode waarvan we waarnemingen hebben. Omdat de oude gegevens vaak niet erg nauwkeurig zijn (geen aantallen) en incompleet (nadruk op zeldzame soorten) wordt hier de presentie afgebeeld. De tweede grafiek laat het verloop zien van de prestatie van de soort in de laatste dertig jaar. Wat presentie en prestatie precies zijn, en hoe ze worden berekend kunt u lezen op de pagina De berekeningen.
Verspreiding in Nederland in vier perioden
Onderstaande kaartjes tonen de verspreiding binnen Nederland in vier perioden. Hoe groter en donkerder een stip, des te groter was de presentie van een soort in het desbetreffende uurhok (5x5 kilometerhok). Presentie geeft aan in welke mate een soort is over- of ondervertegenwoordigd ten opzichte van de (macronachtvlinder-)fauna als geheel. De berekeningen zijn gebaseerd op gegevens in de Nationale Databank Flora en Fauna.
voor 1950
1950 - 1979
1980 - 1999
2000 - feb 2016
Zeldzaamheid
Engelse naam
Slender Pug
Duitse naam
Weiden-Blütenspanner
Franse naam
l'Eupithécie des saules
Synoniemen
Tephroclystia tenuiata
Toelichting Nederlandse naam

Alle soorten uit het Genus Eupithecia plus nog een aantal andere kleine spanners zijn samengebracht onder de groepsnaam dwergspanner.
De rups van deze dwergspanner leeft op wilgensoorten.

Meer over Nederlandse namen

Toelichting wetenschappelijke naam

Eupithecia: eu = goed, goedig en pithex, pithekos = een dwerg. De vlinders hebben een aantrekkelijk uiterlijk en zijn klein. Haworth schrijft: mooie vlinders, als ze rusten zien ze er prachtig uit: de vleugels gespreid en vlak, elegant gedrukt tegen de ondergrond; eigenlijk helemaal ontworpen om ze in vlinderkasten te verzamelen.
Tenuiata: tenuis = slank.

Auteursnaam en jaartal
(Hübner, 1813)

Actualiteiten

Ontdek meer

Blijf op de hoogte

Ontvang vlindernieuws

Soorten uit dezelfde familie spanners (GEOMETRIDAE)

koekoeksbloemspanner
Perizoma affinitata

lieveling
Timandra comae

schimmelspanner
Dysstroma truncata

dwarsbanddwergspanner
Eupithecia subumbrata

bosbesdwergspanner
Pasiphila debiliata

groene dwergspanner
Pasiphila rectangulata

alle soorten uit deze familie