Rupsen die veel worden waargenomen

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: is het hele jaar aan te treffen en overwintert; tijdens milde winterdagen gaat de rups door met foerageren. De verpopping vindt gewoonlijk plaats in een cocon in de grond; soms in een voeg in een muur. De soort overwintert als rups of als pop.
Waar te zien: Deze soort kan vrijwel overal worden aangetroffen; wordt vaak gezien in tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: augustus-juni. De rups zit overdag vaak open en bloot op de bladeren van de waardplant en verpopt zich in een cocon op of onder de waardplant. De soort overwintert als jonge rups in een los spinsel achter losgeraakte schors of tussen dode bladeren.
Waar te zien: Bossen, struwelen, parken en tuinen.

Fotograaf: Ab H. Baas

Familie: tandvlinders (NOTODONTIDAE)
Wanneer te zien: Rups: mei-juni, soms tot begin juli. De soort overwintert als ei.
Waar te zien: Eikenbossen en -lanen; soms ook tuinen. Soms kunnen zich vooral in eikenlanen plaagsituaties voordoen waarbij bestrijding gewenst of zelfs onvermijdelijk is.

Fotograaf: Koos Wingelaar. Houten - 01-06-2016

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-juni. De soort overwintert als jonge rups. In het voorjaar kunnen de sterk behaarde rupsen zonnend of foeragerend worden waargenomen; als ze volgroeid zijn, vallen ze vaak op als ze met een opvallend grote snelheid een weg of pad oversteken, op zoek naar een plaats om zich te verpoppen. De verpopping vindt plaats in een los, met haren vermengd spinsel tussen de vegetatie op of vlak boven de grond.
Waar te zien: Diverse open gebieden, waaronder duinen, open bossen, vochtige graslanden, moerassen, rivieroevers, parken en tuinen.

Fotograaf: Edo Goverse. Haaksbergerveen - 10-05-2012

Familie: spanners (GEOMETRIDAE)
Wanneer te zien: Rups: april-juni. De soort overwintert als ei op de waardplant.
Waar te zien: Bossen, struwelen, heiden en ruige graslanden; soms ook tuinen.

Fotograaf: Ab Baas

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-mei. De rups, waarvan de haren soms huidirritatie kunnen veroorzaken, is vaak zonnend aan te treffen. De rups verpopt zich tussen dode bladeren in een taaie, stevige bruine cocon.
Waar te zien: Heiden, bosranden, struwelen, ruige graslanden en duinen.

Fotograaf: Ab H. Baas

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-april en juni-juli. De rups kan op warme najaarsdagen kruipend over kale grond worden aangetroffen en wordt in het voorjaar vaak zonnend gezien. De soort overwintert als volgroeide rups.
Waar te zien: Duinen, heiden, graslanden, open plekken in het bos, braakliggende landbouwgrond en tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: spanners (GEOMETRIDAE)
Wanneer te zien: Rups: april-juni. De rupsen laten zich aan een zijden draad op de grond zakken, waarna ze zich in een stevige cocon verpoppen. De soort overwintert als ei op een twijg of in een bastspleet dicht bij een bladknop.
Waar te zien: Allerlei gebieden met voldoende bomen of struiken, ook in stedelijke omgeving.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: april-juni. Soms laat de jonge rups zich door middel van spindraden met de wind meevoeren en kan zich zo kilometers verspreiden. De rups verpopt zich in een spinsel tegen de schors, tussen de bladeren of in de strooisellaag. De soort overwintert als ei in legsels op de schors, een tak of een blad van de waardplant. De eieren worden afgedekt met haren van het achterlijf van het vrouwtje. Soms komen eitjes nog hetzelfde jaar uit, maar de uitgekomen rupsjes kunnen niet overwinteren.
Waar te zien: Bossen, struwelen, parken en tuinen.

Fotograaf: JeroenVoogd

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-juni. De rups drinkt van dauwdruppels en wordt daarom ook wel drinker genoemd. De soort overwintert als jonge rups en verpopt zich in een crèmekleurige, spoelvormige papierachtige cocon, meestal tegen een grasstengel maar soms ook onder een stuk hout.
Waar te zien: Uitgestrekte vochtige graslanden, moerassen, laagveen, natte heiden, open vochtige bossen, struwelen, slootkanten en andere vochtige plaatsen.

Fotograaf: Henk Bosma

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: augustus-april. De rups is actief tot in september en overwintert in volgroeid stadium op de grond, soms verscholen tussen mos of dode bladeren. Komt na de winter slechts korte tijd tevoorschijn om te zonnen in de voorjaarszon en verpopt zich in april, zonder verder nog voedsel op te nemen, in een langwerpige sigaarvormige cocon vlak bij de grond.
Waar te zien: Heiden, vochtige graslanden, open bossen en duinen.

Fotograaf: Roel van den Heuvel

Familie: spanners (GEOMETRIDAE)
Wanneer te zien: Rups: eind april-juni. De rupsen hebben een onvolledig ontwikkeld paar poten aan het achtste lichaamssegment en zijn daardoor te onderscheiden van andere spannerrupsen. De rups verpopt zich in de grond onder de waardplant in een losse cocon. De soort overwintert als pop.
Waar te zien: Vooral open bossen; ook struwelen, parken en tuinen.

Familie: houtboorders (COSSIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-mei van het derde tot vijfde jaar. De rups leeft onder de schors en in het hout van de waardplant en overwintert twee- tot viermaal; soms vindt de laatste overwintering plaats in een cocon. De rupsengaten zitten laag in de stam (maximaal 1 à 1,5 m boven de grond) en zijn te herkennen aan de aanwezigheid van houtpoeder en de zure geur die de rupsen afscheiden. Soms worden de grote, glimmende en van boven purperrode rupsen kruipend aangetroffen op zoek naar een geschikte plaats om zich buiten de boom te verpoppen (bekijk een filmpje). De eieren worden in groepjes afgezet in bastspleten, vaak in de buurt van oude uitkruipgaten van rupsen of van andere beschadigingen.
Waar te zien: Rivieroevers, moerassen, bosranden, struwelen en graslanden, met een duidelijke voorkeur voor een vochtige omgeving; ook tuinen.

Fotograaf: David de Wit. Groenlanden, De Ooijpolder - 02-03-2013

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juni-oktober. De opvallend gekleurde en sterk behaarde rupsen verpoppen zich meestal in dood hout; ze knagen daarin een gang waarvan de uitgang wordt dichtgemaakt met zijde. De soort overwintert als pop, soms meerdere jaren.
Waar te zien: Bossen, bosranden, struwelen, parken en tuinen; ook stedelijk gebied.

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: augustus-juni. De rups zit overdag vaak open en bloot op de bladeren van de waardplant en verpopt zich in een cocon op of onder de waardplant. De soort overwintert als jonge rups in een los spinsel achter losgeraakte schors of tussen dode bladeren.
Waar te zien: Bossen, struwelen, parken en tuinen.

Fotograaf: Ab H. Baas

Familie: tandvlinders (NOTODONTIDAE)
Wanneer te zien: Rups: mei-juni, soms tot begin juli. De soort overwintert als ei.
Waar te zien: Eikenbossen en -lanen; soms ook tuinen. Soms kunnen zich vooral in eikenlanen plaagsituaties voordoen waarbij bestrijding gewenst of zelfs onvermijdelijk is.

Fotograaf: Koos Wingelaar. Houten - 01-06-2016

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-juni. De soort overwintert als jonge rups. In het voorjaar kunnen de sterk behaarde rupsen zonnend of foeragerend worden waargenomen; als ze volgroeid zijn, vallen ze vaak op als ze met een opvallend grote snelheid een weg of pad oversteken, op zoek naar een plaats om zich te verpoppen. De verpopping vindt plaats in een los, met haren vermengd spinsel tussen de vegetatie op of vlak boven de grond.
Waar te zien: Diverse open gebieden, waaronder duinen, open bossen, vochtige graslanden, moerassen, rivieroevers, parken en tuinen.

Fotograaf: Edo Goverse. Haaksbergerveen - 10-05-2012

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-april en juni-juli. De rups kan op warme najaarsdagen kruipend over kale grond worden aangetroffen en wordt in het voorjaar vaak zonnend gezien. De soort overwintert als volgroeide rups.
Waar te zien: Duinen, heiden, graslanden, open plekken in het bos, braakliggende landbouwgrond en tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: pijlstaarten (SPHINGIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-begin november. De soort overwintert als pop in de grond, in sommige gevallen zelfs tweemaal, op een diepte van soms meer dan 30 cm.
Waar te zien: Graslanden, struwelen, open bossen, tuinen en moerassen.

Fotograaf: Koos Wingelaar. Oud Loosdrecht - 11-08-2012

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: april-juni. Soms laat de jonge rups zich door middel van spindraden met de wind meevoeren en kan zich zo kilometers verspreiden. De rups verpopt zich in een spinsel tegen de schors, tussen de bladeren of in de strooisellaag. De soort overwintert als ei in legsels op de schors, een tak of een blad van de waardplant. De eieren worden afgedekt met haren van het achterlijf van het vrouwtje. Soms komen eitjes nog hetzelfde jaar uit, maar de uitgekomen rupsjes kunnen niet overwinteren.
Waar te zien: Bossen, struwelen, parken en tuinen.

Fotograaf: JeroenVoogd

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-juni. De rups drinkt van dauwdruppels en wordt daarom ook wel drinker genoemd. De soort overwintert als jonge rups en verpopt zich in een crèmekleurige, spoelvormige papierachtige cocon, meestal tegen een grasstengel maar soms ook onder een stuk hout.
Waar te zien: Uitgestrekte vochtige graslanden, moerassen, laagveen, natte heiden, open vochtige bossen, struwelen, slootkanten en andere vochtige plaatsen.

Fotograaf: Henk Bosma

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-september. De opvallende oranjegeel met zwarte (zebra)rupsen zitten overdag open en bloot op de waardplant. Ze eten vooral de bladeren en de bloemen; als er erg veel rupsen bij elkaar zitten, laten ze slechts een kale stengel over. De soort overwintert als pop in een losse cocon in de grond.
Waar te zien: Vooral duinen en heiden; ook andere open plaatsen zoals bosranden, moerasachtige gebieden en tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: tandvlinders (NOTODONTIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-september. Na het uitkomen van de grote eilegsels blijven de rupsen aanvankelijk bijeen en foerageren ze in groepen, zowel overdag als ´s nachts; de volgroeide rupsen leven solitair en worden vaak gezien als ze over de grond kruipen op zoek naar een plaats om zich te verpoppen. De soort overwintert als pop in een holte in de grond.
Waar te zien: Open bossen, struwelen en tuinen, met een voorkeur voor kleine bosjes en solitaire bomen op zonnige plaatsen.

Fotograaf: Ab H. Baas

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juni-oktober. De soort overwintert als pop in een cocon in de strooisellaag.
Waar te zien: Bossen, heiden, duinen, struwelen en graslanden; ook parken en tuinen in stedelijke omgeving.

Fotograaf: Ab H. Baas. Hardenberg-Heemse - 22-08-2016

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: mei-september. De soort overwintert als ei in legsels van enkele honderden eieren op de buitenzijde van de lege, aan de waardplant vastgehechte cocon van het vrouwtje of op een nabij gelegen hek of muur. De eieren van één legsel komen soms verspreid over een langere periode uit. Een enkele keer overwintert een late, niet uitgekomen pop.
Waar te zien: Open bossen, heiden, struwelen, moerassen, parken en tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juni-oktober. De soort overwintert als pop in een cocon in de strooisellaag.
Waar te zien: Allerlei open gebieden, waaronder graslanden, natte weiden, heiden, parken en tuinen.

Fotograaf: Fred Klop

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-mei. De rups, waarvan de haren soms huidirritatie kunnen veroorzaken, is vaak zonnend aan te treffen. De rups verpopt zich tussen dode bladeren in een taaie, stevige bruine cocon.
Waar te zien: Heiden, bosranden, struwelen, ruige graslanden en duinen.

Fotograaf: Ab H. Baas

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-begin mei. De rups, die zowel in een groene als in een bruine vorm voorkomt, foerageert ´s nachts en verbergt zich overdag in de grond. De soort overwintert als rups, maar komt tijdens milde winternachten geregeld tevoorschijn. De verpopping vindt plaats in de grond. De eieren worden in grote groepen afgezet op de waardplant en zijn vaak gemakkelijk te vinden.
Waar te zien: Er bestaat geen voorkeur voor een bepaald biotoop en deze soort kan dus overal worden aangetroffen; vlinders worden ook vaak binnenshuis waargenomen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-april en juni-juli. De rups kan op warme najaarsdagen kruipend over kale grond worden aangetroffen en wordt in het voorjaar vaak zonnend gezien. De soort overwintert als volgroeide rups.
Waar te zien: Duinen, heiden, graslanden, open plekken in het bos, braakliggende landbouwgrond en tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: pijlstaarten (SPHINGIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-begin november. De soort overwintert als pop in de grond, in sommige gevallen zelfs tweemaal, op een diepte van soms meer dan 30 cm.
Waar te zien: Graslanden, struwelen, open bossen, tuinen en moerassen.

Fotograaf: Koos Wingelaar. Oud Loosdrecht - 11-08-2012

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-oktober. De rups groeit langzaam. De soort overwintert als pop in een dunne zijdeachtige cocon die gevormd wordt op de waardplant of in de strooisellaag.
Waar te zien: Bossen, struwelen, parken en tuinen.

Fotograaf: Hanneke Moeke

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-oktober; of, als de rups overwintert, tot in het voorjaar. De rups, die zowel in een groene als in een bruine vorm voorkomt, foerageert ´s nachts en rust overdag op de waardplant; soms wordt de rups ook 's middags fouragerend aangetroffen. De soort overwintert als pop in een cocon in de grond en soms als rups.
Waar te zien: Allerlei open en bosachtige gebieden; vooral struwelen en tuinen.

Fotograaf: Bert Veerman

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-juni. De rups drinkt van dauwdruppels en wordt daarom ook wel drinker genoemd. De soort overwintert als jonge rups en verpopt zich in een crèmekleurige, spoelvormige papierachtige cocon, meestal tegen een grasstengel maar soms ook onder een stuk hout.
Waar te zien: Uitgestrekte vochtige graslanden, moerassen, laagveen, natte heiden, open vochtige bossen, struwelen, slootkanten en andere vochtige plaatsen.

Fotograaf: Henk Bosma

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: augustus-april. De rups is actief tot in september en overwintert in volgroeid stadium op de grond, soms verscholen tussen mos of dode bladeren. Komt na de winter slechts korte tijd tevoorschijn om te zonnen in de voorjaarszon en verpopt zich in april, zonder verder nog voedsel op te nemen, in een langwerpige sigaarvormige cocon vlak bij de grond.
Waar te zien: Heiden, vochtige graslanden, open bossen en duinen.

Fotograaf: Roel van den Heuvel

Familie: tandvlinders (NOTODONTIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juli-september. Na het uitkomen van de grote eilegsels blijven de rupsen aanvankelijk bijeen en foerageren ze in groepen, zowel overdag als ´s nachts; de volgroeide rupsen leven solitair en worden vaak gezien als ze over de grond kruipen op zoek naar een plaats om zich te verpoppen. De soort overwintert als pop in een holte in de grond.
Waar te zien: Open bossen, struwelen en tuinen, met een voorkeur voor kleine bosjes en solitaire bomen op zonnige plaatsen.

Fotograaf: Ab H. Baas

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juni-oktober. De soort overwintert als pop in een cocon in de strooisellaag.
Waar te zien: Bossen, heiden, duinen, struwelen en graslanden; ook parken en tuinen in stedelijke omgeving.

Fotograaf: Ab H. Baas. Hardenberg-Heemse - 22-08-2016

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: mei-september. De soort overwintert als ei in legsels van enkele honderden eieren op de buitenzijde van de lege, aan de waardplant vastgehechte cocon van het vrouwtje of op een nabij gelegen hek of muur. De eieren van één legsel komen soms verspreid over een langere periode uit. Een enkele keer overwintert een late, niet uitgekomen pop.
Waar te zien: Open bossen, heiden, struwelen, moerassen, parken en tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: juni-oktober. De soort overwintert als pop in een cocon in de strooisellaag.
Waar te zien: Allerlei open gebieden, waaronder graslanden, natte weiden, heiden, parken en tuinen.

Fotograaf: Fred Klop

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: is het hele jaar aan te treffen en overwintert; tijdens milde winterdagen gaat de rups door met foerageren. De verpopping vindt gewoonlijk plaats in een cocon in de grond; soms in een voeg in een muur. De soort overwintert als rups of als pop.
Waar te zien: Deze soort kan vrijwel overal worden aangetroffen; wordt vaak gezien in tuinen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: spinneruilen (EREBIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-juni. De soort overwintert als jonge rups, met meerdere bij elkaar in een taai gemeenschappelijk spinsel aan een tak van de waardplant. Deze zogenoemde winternesten bevinden zich vaak aan het uiteinde van de takken zodat ze veel zon vangen. De rupsen, die sterk irriterende haren hebben, verpoppen zich, soms gemeenschappelijk, in een cocon tussen de bladeren aan de waardplant of in de strooisellaag. De eieren worden in groepen afgezet en bedekt met haren van het achterlijf van het vrouwtje.
Waar te zien: Vooral duindoornstruwelen langs de kust; in het binnenland struwelen, parken en soms tuinen (soms schadelijk in eikenlanen en meidoornaanplanten).

Fotograaf: Edo Goverse. Westpoort, Amsterdam - 25-05-2014

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-mei. De rups, waarvan de haren soms huidirritatie kunnen veroorzaken, is vaak zonnend aan te treffen. De rups verpopt zich tussen dode bladeren in een taaie, stevige bruine cocon.
Waar te zien: Heiden, bosranden, struwelen, ruige graslanden en duinen.

Fotograaf: Ab H. Baas

Familie: uilen (NOCTUIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-begin mei. De rups, die zowel in een groene als in een bruine vorm voorkomt, foerageert ´s nachts en verbergt zich overdag in de grond. De soort overwintert als rups, maar komt tijdens milde winternachten geregeld tevoorschijn. De verpopping vindt plaats in de grond. De eieren worden in grote groepen afgezet op de waardplant en zijn vaak gemakkelijk te vinden.
Waar te zien: Er bestaat geen voorkeur voor een bepaald biotoop en deze soort kan dus overal worden aangetroffen; vlinders worden ook vaak binnenshuis waargenomen.

Fotograaf: Jeroen Voogd

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: september-juni. De rups drinkt van dauwdruppels en wordt daarom ook wel drinker genoemd. De soort overwintert als jonge rups en verpopt zich in een crèmekleurige, spoelvormige papierachtige cocon, meestal tegen een grasstengel maar soms ook onder een stuk hout.
Waar te zien: Uitgestrekte vochtige graslanden, moerassen, laagveen, natte heiden, open vochtige bossen, struwelen, slootkanten en andere vochtige plaatsen.

Fotograaf: Henk Bosma

Familie: spinners (LASIOCAMPIDAE)
Wanneer te zien: Rups: augustus-april. De rups is actief tot in september en overwintert in volgroeid stadium op de grond, soms verscholen tussen mos of dode bladeren. Komt na de winter slechts korte tijd tevoorschijn om te zonnen in de voorjaarszon en verpopt zich in april, zonder verder nog voedsel op te nemen, in een langwerpige sigaarvormige cocon vlak bij de grond.
Waar te zien: Heiden, vochtige graslanden, open bossen en duinen.

Fotograaf: Roel van den Heuvel